3+1 weetjes over creatief en lenig denken

• Tweet

Vrije Werkers zijn creatieve mensen. Creativiteit heb je hard nodig als je ondernemend bent. Je moet een bron van originaliteit zijn. Er moeten steeds nieuwe initiatieven aan je ontspruiten.

Dat kan klein zijn: van je wekelijkse blogpost; tot groot: die motivatieworkshop die je gaat verzorgen voor die nieuwe klant; tot misschien wel heel groot: de opzet van een nieuw bedrijf.

Maar soms droogt de bron wat op. Dan wordt het moeilijk om gouden ideeën te vangen. Dat heeft te maken met die mannetjes links en rechts in je hoofd. Links de rationalisten, rechts de creatievelingen. Als die rationalisten het voor het zeggen krijgen, dutten de creatievelingen in.

Dan wordt creativiteit een krampachtig proces. Dan ga je obsessief op zoek naar ideeën. Je herkent het wel; achter je pc, je probeert ze te dwingen om te komen.

Maar creativiteit laat zich niet dwingen. Je kunt uren achter de toetsen zitten. Alles wat je doet is de rationalisten nog meer ruimte geven, terwijl het creatieve peloton in een steeds diepere slaap zakt.

Hoe kun je dat doorbreken?

1. Creativiteit vereist afstand nemen

De deur uit. Weg van die pc. Verlaat het kantoor! Je bent niet voor niks een Vrije Werker. Wat moet ik er meer van zeggen?

Duik er niet in, in dat probleem, als je voelt dat de creativiteit het af laat weten. Er is maar één manier: afstand nemen. Ga iets leuks doen, kom in actie.

Let eens op wat er dan gebeurt. De rationalisten haken af. Dat geeft de creatievelingen ruimte. Die mannetjes zijn van nature wat verlegen, terwijl de rationalisten meer het overheersende type zijn.

Weet je wat zo grappig is? Ik weet dat jij weet dat het werkt. Want we kennen allemaal die ervaring: Je ligt ’s avonds in je bed, of wandelt ’s middags door de stad en het “eureka” klinkt. Een plotseling moment van inzicht. Juist nu je ver van het probleem bent, iets heel anders aan het doen, dient de oplossing zich aan.

2. Creativiteit vereist chaos

Zorg voor prikkels om je heen. Omring je met boeken, tijdschriften, kranten, kleuren, plaatjes. Lees veel, speur naar informatie, surf langs websites (maar pas op voor kennis lurken), kijk films, luister muziek, bezoek de schouwburg.

Verdiep je in allerlei onderwerpen, en voel vooral niet de verplichting om er direct iets mee te doen. Laat al die kennis gewoon bezinken. Jouw onderbewuste gaat er vanzelf mee aan de slag.

Het legt verbanden, gaat associëren, koppelt oud aan nieuw. Het doet de meest verrassende dingen met die informatie. Dat gaat allemaal buiten jou om, terwijl het zich toch volledig in je hoofd afspeelt.

En dan, als uit het niets, is daar dat wonder. Het idee waar jij zo lang op hebt zitten broeden, popt zomaar op. Zorg dat je nu je boekje bij de hand hebt. Schrijf het op, laat het niet vervliegen.

3. Creativiteit vereist denken in de breedte

Wij Nederlanders zijn pietlutten. Wij willen alles perfect in orde hebben, helemaal zoals het hoort. Dat hoeven we onszelf niet te verwijten. Zo zijn we nou eenmaal opgevoed.

Dat pietlutten is heel handig. Het zorgt ervoor dat je product ook op de juiste wijze af komt. Het zorgt ervoor dat je kwaliteit levert. Daar is jouw klant alleen maar blij mee. En het maakt ook jou tevreden. Je kijkt met een voldaan gevoel terug op je prestatie.

Maar in de creatieve fase zit het behoorlijk in de weg. Pietlutten betekent namelijk ook dat je meteen de diepte in gaat. Je concentreert je aandacht. Van breed ga je naar smal. Je streept van begin af aan van alles af. Ideetjes, zijpaden, verrassende wendingen, ze krijgen allemaal geen kans.

Je voelt ‘m al. Creativiteit vereist denken in de breedte. In de creatieve fase van een project, product, dienst of wat dan ook, moet je het pietlutten laten varen.

Ik zal je een tip geven: Spiegel je aan de Fransozen. Ga eens naar Parijs. Gun jezelf een vakantielesje in creatief denken.

3+1. Creativiteit vereist “Lenig denken”

Creativiteit schijnt als een spier te zijn. Iedereen heeft hem in zich, maar niet iedereen traint hem voldoende.

Het is net als met hardlopen (wat ik zelf erg graag doe). De eerste keer gaat het moeizaam. Dan heb je het na een kilometer of twee al wel gehad. Je benen beginnen te mopperen en je longen snakken naar lucht.

Maar als je het vaak genoeg doet, dan word je er steeds beter in. Al na een keer of vijf, verdwijnt de spierpijn, de afstanden worden steeds langer en je begint er plezier in te krijgen.

En als je dan doorzet gebeurt er iets wonderlijks. Je wilt niet anders meer, je moet gewoon lopen. Meerdere keren per week, misschien zelfs elke dag. Je bent een hardloper geworden. Het gaat voortaan vanzelf. Lopen zit in je systeem. Je wordt er happy van.

Met die spier die creativiteit heet, werkt dat hetzelfde. Je moet lenig leren denken. Train hem en je wordt vanzelf een creatieveling. Je maakt betere producten, betere diensten, betere oplossingen. Zo kruipt dat in je systeem. En ook niet onbelangrijk: Je wordt er happy van.

Creativiteit, je kunt er boeken vol over schrijven. Maar dat hoeft gelukkig niet. Het is al gedaan voor ons. Dat boek heet Lenig denken. Het is van Rineke Rust, Sigrid van Iersel en Marenthe de Bruijne.

Een vrolijk leesbaar boek, boordevol technieken voor creatieve denkkracht. Het was de inspiratiebron voor deze blogpost en het is mijn oprechte tip voor jou om je creativiteit te trainen.