De blootlegging van jouw beste schrijfmomenten

• Tweet

Schrijven is een wonderlijk proces. Het dient zich aan met vlagen.

Het lukt mij zelden een stuk in één keer op papier te krijgen. Meestal zijn het fragmenten die zich melden. Op de meest onverwachte momenten.

’s Nachts bijvoorbeeld. Aan de afwas. Of reizend met de trein, terwijl ik wat naar buiten tuur.

Twee denkrichtingen die absoluut niet samengaan

Ik heb geleerd dat schrijven betekent dat je moet kunnen laten gaan. Loslaten, bedoel ik dan.

Als je een artikel schrijft over een onderwerp waarvoor je onderzoek moet doen, of dat op een bepaalde wijze complex is, dan ben je geneigd daar steeds aan te denken. Je probeert in je hoofd de informatie in elkaar te puzzelen.

Je tracht voortdurend het geheel te overzien plus tegelijk de diepte in te duiken. Twee denkrichtingen die absoluut niet samengaan. Het leidt eerder tot verwarring dan tot overzicht.

Het onderwerp spookt onophoudelijk door je hoofd. Het is haast obsessief gedrag. Weinig vruchtbaar, maar het vreet energie.

Ons slimme brein

Schrijven. Je moet er onophoudelijk mee bezig zijn, maar anders dan obsessief. Het onderwerp moet in je hoofd zitten, maar mag daar absoluut niet spoken.

De beste schrijfmomenten ontstaan in ons onderbewuste:

Ergens in jouw hoofd staat je onderwerp geparkeerd. Op een rustig, veilig plekje. Je hoeft er niet aan te denken. Het is er gewoon.

Jij doet de dingen van vandaag. Je maakt een wandeling, doet de afwas, hebt een bespreking met een klant. Dat is jouw opdracht. Jouw brein heeft intussen een andere. Dat slimme brein gaat aan de slag met het onderwerp.

Dat doet het overigens niet vanzelf. Je hebt het gevoed met informatie: De boeken die je hebt gelezen. Jouw research op internet. De schemaatjes die je hebt neergekrabbeld. De eerste gedachten en structuren die je hebt vastgelegd.

Schrijvend aan de afwas

Maar nu ben je daar allemaal niet mee bezig. Jij staat aan de afwas. Toch?

Nou, dat denk je maar. Het is namelijk een drukte van belang in jouw hoofd. Jouw brein is aan het associëren, lijntjes aan het trekken, verbanden aan het zoeken, onvermoede linken aan het leggen.

Ja, met dat onderwerp van jou. Er is een energiek, creatief proces gaande, op een geheimzinnig niveau. Geheel buiten jouw blikveld.

Je hebt er geen idee van en dat is maar goed ook. Je zou je er maar mee gaan bemoeien. Dat zou fnuikend zijn voor de slimheid en de originaliteit van de uitkomst.

En dan gebeurt het

Plotseling krijg jij een helder, aangenaam gevoel. Dat brein is ergens mee klaar. Het heeft een bouwsteen op te leveren. En daar, met jouw ene hand in het sop en de andere aan de afwasborstel, plopt een inzicht naar voren.

Je roept eureka, laat de borstel vallen, het sop het sop, droogt snel je handen, grist je zwarte boekje (altijd bij de hand!) uit je tas, pakt een pen, en slaat aan het schrijven.

De voorzienigheid heeft jou een inzicht gegeven. Zomaar cadeau. Je hart bonkt ervan. Het moet opgeschreven. Nu meteen. Je laat dat geschenk niet verloren gaan. Dat zou een grote zonde wezen.

Als jij schrijft, koester dan je reis- en rustmomenten

Zo ontstaat schrijven dus. Met vlagen.

Heb niet de drang om altijd maar bezig te moeten zijn met schrijven. Zonder drang lukt het namelijk veel beter.

Inactiviteit schenkt je ideeën.

Kijk naar buiten als je reist. Wat zie je door je coupéraam? De natuur, boerenvelden, bruinbeige koeien (zijn het Limousins?), stukken bos, een ree. Een buizerd die zijn cirkels draait, hoog in de koude blauwe lucht.

Het is er allemaal langs het Nederlandse spoor.

Terwijl jij geniet, naar buiten tuurt, filosofisch overpeinst – of misschien niet in de trein zit, maar gewoon de afwas doet – is jouw brein hard aan de slag voor jou.

De ingevingen en de zinnen komen bij vlagen. En ze zijn vluchtig. Zeker de beste. Dus hou ze vast. Meteen, zodra ze passeren. Vul je schatkamer met de fragmenten die zich melden.

Je reis- en rustmomenten, en ja, ook de afwas, zijn kostbaar en noodzakelijk. Ik zou ze koesteren.