Schrijven. Het is een van de dingen die ik het liefste doe. En als je nou denkt, dat gaat hem dan vast makkelijk af, dan zit je er flink naast.
Oké, soms gaat ie lekker, dan rollen de woorden er zo uit. Ze vinden als vanzelf hun juiste plek. Maar heel vaak is het gewoon stug ploeteren.
Waarom blijft het dan toch leuk? Waarom sla ik toch telkens weer aan het schrijven?
Schrijven maakt je creativiteit los
Omdat ik geniet van het creatieve proces, en omdat ik per se mijn boodschap wil vertellen.
Het voelt heerlijk om te merken hoe je iets dat abstract is, tastbaar maken kunt. Wat er rondspookt in je hoofd, kun je zomaar op papier zetten. Het krijgt structuur, een vorm die nu ook door anderen begrepen wordt. Hopelijk zelfs gevoeld.
En het slaat ook nog ergens op. Oké, een enkele keer dan.
Schrijven maakt gedachten onvergankelijk
Door te schrijven verdwijnt de vluchtigheid van je gedachten. Plotseling zijn ze onuitwisbaar.
Vergelijk het met het verleden en de toekomst. Wat je je kunt herinneren van vroeger, dat staat vast. Dat nemen ze nooit meer van je af. Het is niet meer uit te wissen.
Dat is anders dan de toekomst. Die kan vervliegen. Van het beeld dat je voor je hebt, is nog helemaal niet zo zeker dat het echt wordt.
Maar je wordt kriegel van die innerlijke censor
Vrije Werkers die schrijven, herkennen vast mijn verhaal. Ik hoop dat jullie met velen zijn, want schrijven is een van de krachtigste en mooiste manieren om jouw boodschap te laten horen.
Ben jij zo’n boodschapper van het geschreven woord, dan ken je ook dat stugge ploeteren. Dat plaatsen van halve zinnen op je scherm of op papier, ze weer wissen, de woorden vervangen, er fouten uit halen. Een punt erbij, een komma weg. Een synoniem vinden voor dat woord dat al drie keer voorkomt. De spelling checken, enzovoort.
Al bij de start van het proces ben je aan het puzzelen en corrigeren, waardoor je er eigenlijk nooit lekker in komt. In jouw verhaal dus.
Het is jouw innerlijke censor die het voortdurend verpest. Als een mannetje op je schouder dat meekijkt en in je oor fluistert: ‘Dit is niet goed, dat kan beter, terug naar die zin, corrigeer nú die fout, ….’ Je wordt er compleet kriegel van.
Een irritant kereltje dat zijn plek niet kent
Van die innerlijke censor moet je af zien te komen. Althans, in de creatieve fase van het schrijfproces. Dat kereltje kent zijn plek niet goed. Je hebt hem pas nodig na jouw eerste klad, die ‘shitty first draft’.
Dan pas ga je verfijnen en corrigeren, want pas dan wordt jouw stuk gereed gestoomd voor de openbaarheid.
Maar voor het zover is, moet je de creativiteit kunnen laten lopen. Dan schrijf je een stuk wat alleen jij onder ogen krijgt. Daar mogen de fouten zich nog laten zien. Al die imperfecties waar je je niet voor hoeft te schamen. Want jij bent de enige die ze ziet.
Alsof je naakt voor de spiegel staat en de badkamer is op slot. Je hebt niets te vrezen.
Hoe wijs je dat kereltje terecht?
Ik hou van Natalie Goldberg. Ik ken de dame niet persoonlijk, maar toch, ik hou van haar. Zij heeft een prachtig boek geschreven waarin het weerwoord op dat kereltje staat: Writing Down the Bones.
Plus, in dat boek, nog een heleboel andere wijsheden over schrijven. Èn over het leven, dat schrijvers in haar visie telkens weer opnieuw beleven. Stukje bij beetje. Daar zou ze best wel eens gelijk in kunnen hebben.
Maar goed, terug naar het kereltje. Hoe beteugel je die innerlijke censor? Wat is het antwoord van Natalie Goldberg?
Het omvat zes regels. Spelregels voor de creatieve fase van het schrijven. Waarmee je dat kereltje in die belangrijkste eerste fase flink op afstand zet.
De 6 spelregels van Natalie Goldberg
Dit zijn ze:
- Blijf je hand bewegen
- Verwijder niets
- Let niet op spelling, interpunctie en grammatica
- Laat je gaan
- Denk niet, wees niet logisch
- Diep het kwetsbare op
En zo pas je ze toe:
Kruip achter je beeldscherm of achter een blocnote. Toetsenbord of pen in de aanslag. Haal een keer diep adem. Visualiseer het onderwerp waarover je wilt schrijven. En begin…
…met in je ooghoek – denkbeeldig of misschien wel in het echt – die zes belangrijke regels.
Hou Natalie Goldberg steeds in beeld
Dat is het. Meer is er niet aan. Niet moeilijk om te doen, zou je zeggen.
Toch vraagt het enige oefening. We zijn zo bezig met het eindresultaat. Het moet meteen kloppen en netjes zijn. Dat zit zo in onze cultuur. We hebben grote moeite om dat idee te laten varen.
Maar het is precies wat het creatieve deel van ons wèl vereist. Anders komen de gouden ideeën echt niet boven.
De regels van Natalie Goldberg pas ik vrijwel dagelijks toe, telkens als ik iets nieuws aan het schrijven ben. Zelfs als het om zakelijke stukken gaat.
Ik kan er altijd op vertrouwen. Ik heb ze altijd zichtbaar voor me als ik schrijf. Ik adviseer jou om dat ook te doen. Zo word je er steeds aan herinnerd en worden ze deel van jezelf.
Als je weer de fout in dreigt te gaan, dan kijk je er even naar. Daar schrikt dat irritante kereltje enorm van. Weg is ie!
Kun jij weer lekker doorgaan met creatief te schrijven. Zonder belemmeringen, zonder innerlijke censuur. Maak je gedachten onuitwisbaar en geniet ervan.
Print dit artikel
Mail dit artikel
Ik geef je graag mijn e-book cadeau: 'De kortste weg naar Moeiteloos Bloggen.'
Het laat je zien hoe je artikelen uit je mouw schudt.
Ik geef je graag mijn e-book cadeau: 'De kortste weg naar Moeiteloos Bloggen.'
Het laat je zien hoe je artikelen uit je mouw schudt. Wil jij dat ontvangen? Schrijf je dan in. Je ontvangt meteen de waardevolle updates van VrijeWerker.nl. Gratis.
Met trots in de wacht gesleept: 387 stemmen voor Vrijewerker.nl.
{ 4 reacties… lees ze hieronder of voeg er een toe }
Nog een boekentip: Accidental Genius van Mark Levy. Strekking: door te blijven schrijven (volgens dezelfde regels als Natalie Goldberg) maak je het genie in jezelf los. En het is een leuk boekje om te lezen als je even om inspiratie verlegen zit.
Tip: als je makkelijk wordt afgeleid door het internet omdat die muis zo verleidelijk naast je hand ligt, sluit je computer en schrijf met pen en papier. Door de beweging van het schrijven ga je beide hersenhelften gebruiken, een bron van creativiteit…!
Accidental Genius, alleen de titel is al geniaal. Dat boekje ga ik zeker lezen. Bedankt Barbara.
Jouw tweede tip is overigens ook geniaal van eenvoud. We zijn dat een beetje vergeten, maar de beweging van het schrijven doet inderdaad wonderen. En het houdt je gefocust terwijl die computer vaak maar afleidt met al zijn piepjes en signalen.
(Bewegen maakt sowieso onze creatieve vermogens wakker. Af en toe opstaan van dat bureau en een rondje door de kamer dus.)
Beste Stan,
Zo schrijf ik ook altijd mijn blog. Ik ga zitten en dan begint het gewoon, het onderwerp is er al en de rest volgt min of meer vanzelf. Heel prettig om mee bezig te zijn.
Ik wens je een prettige jaarwisseling en een bruisend 2011!
Marjolein
Hoi Marjolein,
Heerlijk als je eenmaal in die flow zit hè?
Een fijne jaarwisseling en een prachtig 2011.
Vrije groet,
Stan
{ 2 trackbacks }