Hoe lang moet of mag een titel zijn? Da’s een vraag die nogal eens voorbij komt in mijn Vrije Werkkringen.

De titel is zo’n beetje de belangrijkste regel van je blogartikel. Goed om daar heel zorgvuldig over na te denken.

Dat ene zinnetje moet het ‘m doen. Dat moet de lezer naar binnen trekken. In hoeverre is de lengte dan van invloed?

Er zijn vele visies op te geven. Maar jij zit niet te wachten op geleuter over visies. Jij wilt graag een richtlijn toch? Natuurlijk ga ik je die geven, maar eerst wat lessen uit de krant.

Een titel moet scanbaar zijn

Een weblog heeft iets voor en een weblog heeft iets na op de krant.

Wat het weblog voor heeft, is dat de ruimte onbeperkt is. De krant moet het doen met dat ene vel waar alles op moet. Tabloid-formaat, of vroeger die onhandelbare grote kranten.

Hoe dan ook, het is een vel, en daar zitten grenzen aan. Zuinig omspringen met ruimte dus. Terwijl jij op je blog alle kanten uit kunt wapperen met je titel, moet de krant zich echt beperken.

Wat het weblog na heeft, is dat de lezers ongeduldig zijn. Je ruimte kan dan wel onbegrensd zijn, de tijd van jouw lezers is dat zeker niet. Een krant, daar gaan ze nog wel eens rustig voor zitten. Maar op internet is haast de grote meester.

Die onbeperkte ruimte voor jouw titel lijkt heel mooi, maar hij moet toch echt snel binnenkomen. Waar het bij de krant gaat om beperkte ruimte, gaat het bij jouw blog om beperkte tijd.

In beide gevallen betekent dat: één oogopslag moet het ‘m doen.

Daar is een woord voor: scanbaarheid!

Een titel moet op emoknoppen drukken

De titels van een weblog en een krant hebben nog iets sterk gemeen.

Ze moeten beiden de lezer raken. Er moet op emotionele knoppen worden gedrukt. Er moet een onweerstaanbare belofte in schuilen.

Lees de 4U-truc voor titels nog maar eens.

Profiteren van de studiebeurs van de journalist

Laten we die krant er eens bijpakken. Gewoon die van vandaag. Hij ligt toevallig op de keukentafel.

Ik pak er een paar willekeurige titels uit:

‘Heeft premier Rutte een liefje?’

‘Zelfs een journalist in boeien wordt in Syrië gevreesd’

‘Ben ik als dove de straf van God?’

Twee zijn er kort, één is wat langer. Zie je wat die titels doen?

Dat eerste artikel, dat MOET ik lezen. Even gluren door de ramen van Nederlands bekendste vrijgezel. De 5 woorden in de titel zijn genoeg.

Die tweede kan ik ook niet omheen. Een journalist in boeien, daar zit iets spannends achter. 9 woorden, en ik ben gestrikt.

De derde belooft een opstandige visie. Met een titel zoals deze duik je er graag even in. De 8 woorden zijn dus slim gekozen.

Je ziet, van een journalistenstudie kun je profiteren. Hun kennis staat dagelijks in de krant.

Soms is de studiebeurs verspild

Ze schieten niet altijd raak hoor, met weinig woorden. Soms heeft de journalist zijn studie wat verzaakt. Hier zijn er twee die het minder goed doen:

‘Zuid-Soedan maakt moeilijke start’

‘Honger dreigt in Hoorn Arika’

Titels die niet echt uitnodigen om te lezen. Dat is jammer, want het gaat om belangrijk nieuws. Maar ook van deze titels kun je leren.

Liever een paar woorden meer en een emoknop geraakt

Natuurlijk moet en titel scanbaar zijn. Hoe korter, hoe beter, zou je zeggen dus. Maar, het allerbelangrijkst blijft toch die emotionele trigger, de belofte. Die moet – hoe dan ook – erin, anders wordt je stuk sowieso niet gelezen.

Dat red je lang niet altijd in een paar woorden. Je ziet het ook in de krant. Soms zijn 5 woorden genoeg. Het is mooi als het daarin kan. Maar vaak ook zijn er 9 nodig om de lezer echt te raken.

Dan gaat het bij de krant ook nog vaak om spannend nieuws. Dat wordt bij voorbaat al graag gelezen en het item waar het over gaat, is bekend bij de meeste mensen. Dan kun je als journalist met een half woord volstaan.

Jij hebt het wat lastiger met jouw blogartikel. Meestal schrijf je iets beschouwends, een opiniestuk, of je wilt mensen iets leren. Ook dan moet de titel spannend zijn en beloftevol.

Daaraan mag je geen concessies doen. Liever een paar woorden meer en een emoknop geraakt, dan een paar woorden minder en je valt af in het scanproces.

Ook al maakt Zuid-Soedan een moeilijke start, door er zo over te schrijven, help je ze niet echt. Dat maakt niet de tongen en de geesten bij de mensen los.

Wat ben je nu wijzer over de ideale lengte van de titel?

Dat die er dus niet is, maar dat je je moet proberen te beperken. In één oogopslag moet het binnenkomen als het even kan.

Maar kan het even niet, geen probleem. Plak er liever wat woorden bij om de emotionele knop van de lezer te raken. Hij of zij MOET naar binnen in jouw verhaal. Doe geen concessies omdat je meent het in X woorden te moeten redden.

De ideale lengte is er dus niet. Helaas helpt ons hier geen wetenschap. Taal is een curieus ding.

Zelf probeer ik het in 6, 7 of 8 woorden. Dat lukt lang niet altijd. Dan is mijn richtlijn: zo’n 10 tot 12 woorden max. Maar het is geen wet van meden en perzen.

Hoe lang mag jouw titel zijn? Ik ben nieuwsgierig. Deel je ideeën hierover in de reacties.

Eventjes terug heb ik samen met jou vastgesteld dat het Vrije Werken niet alleen voor ondernemers is weggelegd. Het is er net zo goed voor mensen in loondienst. Al die medewerkers bij KPN, ASML, Shell, ABN-AMRO, het Provinciehuis en het Stadskantoor.

Maar – zo was ook de conclusie – dan moeten die grote jongens wel de ruimte maken. Loslaten en vertrouwen dus.

En dat gaat ze lukken. Als zij maar beseffen dat ze er zelf beter van worden: van de werklust, motivatie, creativiteit en hapiness van Vrije Werkers met een maandsalaris.

Dit is een stuk voor iedereen die in loondienst is en wel eens ervaren heeft dat werken ‘voelt als een harnas’, of dat het je een beeld geeft van jezelf als ‘een sinaasappel die langzaam wordt uitgeperst’.

Het is hard nodig dat er wat verandert. Te veel mensen – één op de tien – eindigen hun loonslaafbaan in een burn-out.

Waar ligt jouw verantwoordelijkheid?

Oké, vorige keer ging het over de verantwoordelijkheid van de bestuurders van de werkfabrieken waar Intensieve Menshouderij de cultuur is. Misschien heb je dat boek van Jaap Peters en Judith Pouw in de tussentijd gelezen. Ik kan het je aanbevelen.

Maar – en ik spreek elke werknemer rechtstreeks aan nu – waar ligt jouw verantwoordelijkheid? Wat wil jij bijdragen aan de verandering?

Het zou wel al te makkelijk wezen als je alles van de besturen af laat hangen. Daar hangen de oren naar de aandeelhouders. Afwachten tot ze bovenin actie nemen is niet slim. De kans dat alles bij het oude blijft, is dan wel erg groot.

Laten we er liever voor kiezen de zaken bottom-up aan te pakken. Start bij jezelf dus. Volgens Jaap Peters en Judith Pouw zijn er vier vragen die jij je stellen moet:

1. Voor mezelf beginnen of van binnenuit werken?
2. Hoe wil ik mijn energie gebruiken?
3. Hoe breng ik dat in mijn werk tot uiting?
4. Ga ik voor een grote of kleine interventie?

1. Voor mezelf beginnen of van binnenuit werken?

Dit is de principiële eerste keuze die je maken moet.

Word je eigen baas, dan kun je het helemaal op jouw manier gaan doen. Je bent in één klap van alle ballast verlost, maar je moet het helemaal zelf gaan verdienen. De druk is groot en je weet vooraf nooit of je slaagt.

Kies je niet voor het ondernemen, dan moet je van binnenuit gaan werken aan de verandering. Ga dan door naar de volgende vraag.

2. Hoe wil ik mijn energie gebruiken?

Stop jij je energie in nog meer uniformiteit, controle, bureaucratie? Of ga jij je baan anders doen? Stop jij energie in empathie, creativiteit en eigen initiatief.

De gevolgen van de eerste keuze kennen we al twee eeuwen. De beloning is korte winst, snel geld, en nu we zoveel verder zijn, steeds voelbaarder akelige bijeffecten voor mens, milieu en maatschappij.

Bij de tweede keuze ga je voor duurzaamheid, lange termijn en werkplezier. Op naar vraag 3 dan.

3. Hoe breng ik dat in mijn werk tot uiting?

Dit is de lastigste vraag, want nu komt de praktijk. Je kunt wel willen, maar hoe ga je het doen?

Je moet gewetenskeuzes maken in je carrièrestappen.

Wat zegt jouw hart? Draait het om cv’s, machtsposities, het snelle geld?

Of zegt jouw hart: ‘Kijk naar de inhoud van je werk en de echte waarde die je toe kunt voegen voor de klant, voor de maatschappij en uiteindelijk voor de organisatie waar je werkt.’

Het antwoord is eigenlijk niet zo moeilijk, maar de Intensieve Menshouderij is helaas anders ingesteld. Daar zijn macht, geld en politiek de hoofdrol gaan spelen in de loop der tijd. Verwacht dus niet meteen een dankjewel van je baas als jij je hart volgt.

Toch is er hoop, want uiteindelijk wil ook hij van het keurslijf af. Alleen, hij moet het antwoord op vraag 4 ook snappen.

4. Ga ik voor een grote of kleine interventie?

Grote interventies zijn de oude reorganisaties. Met veel neveneffecten waar weer reorganisaties op volgen. Er treedt een soort verslaving op. Echt iets voor de oude managers. Daar hoor jij niet bij. Die keuze heb jij al gemaakt.

Kleine interventies beloven een natuurlijker proces. Laat het maar organisch gebeuren. Kleine stappen bieden overzicht. Kleine stappen kun je bijsturen. Kleine stappen kunnen bottom-up gebeuren. De organisatie wordt vrijer en decentraler.

In kleine stappen kan iedereen zijn ei kwijt en de motivatie voelen. Het bedrijfsdoel wordt een gezamenlijke missie.

Hier ligt jouw verantwoordelijkheid en tevens je plezier

KPN, ASML, Shell, ABN-AMRO, het Provinciehuis en het Stadskantoor; we moeten er gewoon vanaf. Althans van hun manier van werken. Ze zijn te traag, te log, te groot, veel te inflexibel. Ze hangen van bureaucratie, controle, oud geld en oude macht aan elkaar.

Onze wereld kan daar niks meer mee. Het industriële tijdperk is voorbij, het informatietijdperk op z’n end. De wereld is al zoveel verder. We moeten anders leren denken. Het is tijd voor een geheel nieuw brein in een meer creatieve maatschappij waar empathie de boventoon voert.

De verandering vindt reeds plaats, de macht wordt herverdeeld, hoe dan ook. ‘Power to the people’, met dank aan internet. Als de grote jongens niet meedoen, dan overkomt het ze. Dan zijn de rapen gaar, want dan hebben ze het nakijken.

Ze zijn star, dus ga niet zitten wachten tot ze meedoen. Gooi het juk van loonslaaf van je af: wordt een Vrije Werker met een maandsalaris. Doe jezelf dat plezier, doe jouw werkgever dat plezier.

Help onze wereld met een zetje in de juiste richting. Daar ligt jouw verantwoordelijkheid!

Ondernemers zijn een beetje raar. Zeker als het Vrije Werkers zijn.

We leven in een land van veiligheid. Alles is geregeld. Een leuke baan wordt vet beloond. Alle risico’s met premies afgekocht. De vakanties zijn gegarandeerd, inclusief een mooie zakcent.

Dreigt het onverhoopt toch mis te gaan, dan staat de staat voor jou garant. De centjes blijven binnenkomen. Elke maand. Zeker weten. Zelfs die zakcent voor vakantie.

En wat doen die domme Vrije Werkers? Ze beginnen voor zichzelf, slaan aan het ondernemen. Weg veiligheid, weg vaste vetpot. Weg vakantie voor de meesten; in elk geval geen zakcent.

Wat gebeurt er in die hoofden dat zij zo de foute weg in slaan? Wat speelt zich af onder de hersenpan?

1. Het is een fout van Moeder Natuur
2. Zij leven om te werken
3. Het zijn bungeejumpers zonder koord

Is dat waar of zijn dit leugens?

Een fout van Moeder Natuur

Moeder Natuur kan rare sprongen maken. Niet altijd staan de genen in het gelid; soms ontstaan mutanten. En ja, er komen rare wezens voor.

Maar zo niet de ondernemers. Want hé, niets is natuurlijker dan ondernemen. Dat geldt vooral het Vrije Werken.

Ga eens terug een eeuw of twee, dan zie je hoe het werkelijk zit. Voor de fabriek het van ons overnam en wij ons echte ritme hadden. Dat was de staat die de natuur ons gaf; wij waren Vrije Werkers.

De echte fout ligt elders. Het is het keurslijf dat wij zelf bedachten, op de klok van de fabriek.

Een mooie baan met zekerheid. Vaste tijden op en af, bepaald door de machine en niet door wat jouw beste uren zijn.

Dus kom niet aan met Moeder Natuur die hier een steek liet vallen.

Leven om te werken

Dat zou je denken ja, als je ze ziet, die vreemde ondernemers. Altijd ploeteren, altijd bezig zijn. Geen tijd voor rust, nooit lekker achterover. Geen ontspanning, geen plezier.

Ik zal je wat verklappen: dat is het beeld dat jij ziet, maar feitelijk zit het anders. Die ondernemer, Vrije Werker is naar zijn passie aan het leven.

Hij heeft plezier, reken maar! Hij vindt ontspanning in het werken.

In zijn werk vindt hij zijn doel. Hij kan zijn ei kwijt, creatief zijn, vleugels krijgen. Dan wil je toch niet anders meer?

De ondernemer, Vrije Werker denkt niet in termen van vakantie, weekend, werken. Die fase is hij ver voorbij.

Deze hij, die overigens heel vaak zij is, leeft niet om te werken. Hij is gewoon aan het LEVEN.

Bungeejumpen zonder koord

Nooit de veilige weg inslaan, maar altijd de gevaarlijke. Moeilijk doen als het makkelijk kan.

Onverantwoord risico nemen. ’t Is een schande! Denk aan je gezin, je kinderen, denk aan je omgeving.

Ha, ben jij dan veilig in je baan? De tijd heeft het bewezen: loondienst schept de schijn van zekerheid. Een luchtballon die je zo lek prikt. Je doezelt in, raakt verwend, denkt dat de wereld onveranderd blijft.

En plots is daar een crisis. Van banken of de economie, het maakt niet uit. Maar jij verliest je baan en bent vergeten hoe het anders kan. Jij bent afhankelijk, weet geen bakens te verzetten, bent het heft uit eigen handen kwijt.

Lijdzaam loop je naar het loket en houdt daar diezelfde handen op. Vervolgens is het wachten en hopen dat het beter wordt. Weg initiatief, weg zelfstandigheid, weg zelfbeschikking, weg eigenwaarde.

Fijn voor je gezin, fijn voor je kinderen, fijn voor je omgeving.

Zo niet de ondernemer, Vrije Werker. Die heeft het eigen heft ferm in de hand. Die gaat niet zitten wachten. Die kijkt scherp waar nieuwe kansen liggen.

Maakt van de nood en deugd. Gaat nieuwe wegen exploreren. Wie maalt er om een crisis?

De wereld die gaat door. Mooi dat ze zo veranderlijk is; zij produceert steeds nieuwe kansen. De ondernemer, Vrije Werker pakt ze op. Het zal niet altijd lukken, maar ergens komt de opening. Dan bloeit en groeit er weer bedrijvigheid.

Is dat een linke weg? Is dat bungeejumpen zonder koord? Ik noem het verantwoordelijk zijn; ik noem het bouwen aan de wereld.

Soms lijkt het alsof ons werk aan elkaar hangt van tips.

Is dat een probleem? Maakt dat het bestaan oppervlakkig? Nee, ik denk het niet. Het is juist uiterst handig. Het levert je een kapstok om de dingen die je dagelijks moet doen, snel en zonder drempel te beginnen.

Het maakt de start makkelijk. Het zet je in de flow. Vervolgens duik je dan de diepte in. En zie, de zware klus gebeurt vanzelf. Je bent er automatisch ingegleden.

De “zware klus” die schrijven heet

Neem nou die blogger in ons, die boodschapper in de Vrije Werker. Ik werd er laatst over aangesproken door één van de deelneemsters aan de Vrije Werkkringen:

“Jij schrijft nogal veel. Dat zou ik ook wel willen, maar ik kom er nauwelijks toe. Meestal zit ik zo vol met afspraken. Daar zit mijn omzet, dus die komen eerst. Als ik dan erna aan schrijven wil beginnen, dan heb ik zoveel te verwerken in mijn hoofd. Er komt geen zinnig woord meer op papier. De ruis bovenin blokkeert de boel. De puf ontbreekt. Ik kan mijzelf dan niet meer motiveren om het echt nog op te pakken.”

Aha, schrijven is een zware klus. Het is wat heel veel mensen zien. Het brengt niet meteen iets op, het kost wel heel veel moeite. Dat voelt eerder als een straf dan als plezier.

Dus je schuift het voor je uit. Je laat de beste schrijfmomenten passeren. De prikkels van buiten nemen onderwijl bezit van jouw hoofd. De dag vordert en zij verorberen jouw helderheid.

De berg waar jij tegenop ziet groeit en groeit. Hij wordt zo groot dat jij hem niet meer gaat bedwingen. Weer een dag voorbij, weer een dag niet geblogd, weer een dag niet ge…… nou ja, vul zelf maar in.

Waar zijn de tips voor deze zware klus?

Een moeiteloos talent om te schrijven

We hadden er een gesprekje over, zij en ik. Het ging eigenlijk precies over de essentie en de bedoeling van de Vrije Werkkringen: maak van schrijven een plezier, ga de beloning voelen, merk dat ook in jou een moeiteloos talent zit om te schrijven.

Later ben ik dat gesprekje voor mezelf eens op een rij gaan zetten. Ik was haast vergeten hoe lastig het voor anderen kan zijn; aan het schrijven slaan.

Dat proces van de concentratie pakken. De pen vlak boven het papier of de vingers losjes op het toetsenbord. De eerste krabbels, de eerste toetsaanslagen. Van start. Voorzichtig, aarzelend, en met je zintuigen nog in de buitenwereld.

Dan het wonder, onmerkbaar voor jezelf, maar een ander die je nu zou zien, zou het in de gaten hebben. Jouw gedachten nemen het over. De buitenwereld verdwijnt. Jij creëert een eigen wereld. Die vloeit nu naar buiten. Je zit erin, in een flow.

Zo kan het zijn, zo moet het zijn; aan het schrijven slaan.

De klus klaren met 6 tips

De vraag van deze deelneemster is natuurlijk een vraag van heel veel Vrije Werkers. Hoe kom ik tot schrijven? Hoe klaar ik de zware klus vanzelf?

Nou hier komen ze, de tips:

1. Maak er iets belangrijks van

Dit is waar het echt om draait. Als je deze weet te vatten, is de rest een eitje.

Oké, ik snap het best, het lijkt zo logisch: Alles wat direct omzet geeft, krijgt voorrang. De uren die jij kunt factureren, de producten die jij levert, daar draait het om tenslotte.

Maar wat logisch lijkt, is het niet altijd. Die uren en producten moeten wel voldoende afzet vinden. Niet alleen nu, maar ook over twee jaar en verder weg. Jij moet wortel schieten in jouw markt, een autoriteit worden, vertrouwen krijgen. En daarom moet jij bloggen.

Schrijven is belangrijk. Het is de basis van jouw business. Maak het ook belangrijk in jouw hoofd.

2. Geef het een vaste plaats in de dag

Ga schrijven en bloggen op een fris moment van de dag. Zo’n moment waarop jij fit en helder bent. Voor de meeste mensen is dat ’s ochtends of in de avond.

Wees consequent. Pak steeds zo ongeveer hetzelfde moment. Dan wordt het een gewoonte. Je raakt erop ingesteld en wilt niet anders meer na een tijdje. Als je dat ervaart, dan weet je dat je goed zit.

Want het mooie van gewoontes is dat je steeds beter wordt. Je gaat er ongewoon goed van presteren.

3. Creëer voor jezelf een mooi plekje

Zoals het bloggen een mooi moment van de dag verdient, zo verdien jij een mooi plekje om ermee aan de slag te gaan.

Bloggen, schrijven, het vereist nou eenmaal concentratie. En concentreren lukt pas als je op een plek zit waar jij je senang voelt. Voor veel mensen is dat de rust en stilte van een ruimte waarin zij thuis en geborgen zijn. Anderen gedijen juist goed tussen het rumoer en de bedrijvigheid van andere mensen.

Jij mag het zeggen. Het is jouw mooie plekje. Maar gun het jezelf. Zorg ervoor dat je jezelf concentreren kunt. Het is jouw stukje wereld als je aan het schrijven slaat. Jij bent daar koning of koningin. Anderen moeten zich even naar jou schikken.

4. Koester een klein ritueel

Niet iedereen heeft dit nodig, maar ik geef het maar mee als tip. Bouw een klein ritueel dat je telkens afdraait om in de juiste stemming te komen. Je kent het wel, het is wat ook veel sporters doen. Even een klein schietgebedje voor de wedstrijd. Een armbandje om, een mascotte langs de kant.

Bijgeloof ? Wat zou het? Het geeft ze een goed gevoel, het helpt ze te concentreren, dus het werkt.

Moet jij ook doen als je die behoefte voelt. Het zet je hoofd in de juiste modus.

5. Neem op tijd je pauzes

Dit is het Joris Driepinter-effect. Pauzes zijn belangrijk. Een beker melk deed wonderen voor Joris. Hou jij het liever bij een kopje koffie, een glas thee? Ook prima.

Als je maar pauzes neemt, bijvoorbeeld vijf minuten na elk half uurtje schrijven. En, heel belangrijk, dan ook je stoel uitkomen. Even totaal iets anders doen en wat bewegen. Dat kopje koffie zetten of dat glas thee bijvoorbeeld. Het haalt je even helemaal weg van je schrijverij. Prima, dat is precies de bedoeling.

Laat het bloed maar stromen en neem afstand. Je hersens varen er wel bij. Dat zul je merken als je weer achter het scherm kruipt. Opeens komt dat goede idee, opeens dat overzicht dat je zojuist niet meer zag. De pauze heeft zijn werk gedaan.

6. Beloon jezelf met een schema

Creëer je vaste schema van schrijven. Dat helpt die gewoonte van hierboven post te vatten.

Maar het doet nog iets: het geeft jou een beloning. Als je het schema hebt doorlopen mag je in je handen wrijven. Jij bent klaar met de schrijfklus voor vandaag. Het blogartikel nog niet af? Geen probleem, morgen is er weer een dag. Vandaag mag jij je tevreden voelen.

Dat werkt zo goed. Schrijven en bloggen worden er echt een stuk leuker door (en het is al zo leuk).

Zo schrijf ikzelf bijvoorbeeld één of anderhalf uur per dag, met om het half uur een paar minuten pauze.

Weet je wat het grote voordeel is? Er hoeft niks af. Het gaat gewoon om één uur lekker schrijven. Je doet het veel meer voor je lol.

En voor jouw blogartikel heeft het ook een voordeel: het wordt er stukken beter door, want je spreidt het over meer frisse schrijfmomenten.

6 slimme tips vormen samen maar een topje van een gouden berg. Er zijn er zoveel meer te geven. Daar zijn de Vrije Werkkringen voor; ook jij bent uitgenodigd.

Onze (groot-)ouders hadden radio en televisie, maar internet en Social Media zijn toch wel de wonderen van onze tijd. Daarmee zijn die oude technieken naar een compleet nieuw niveau getild.

Het is niet alleen maar zenden aan één kant en ontvangen aan de andere. De weg is open aan twee kanten nu. En – minstens zo belangrijk – jij, ik, wij bepalen samen wat er voor verkeer op komt.

De techniek is echt een brug geworden tussen mensen. Beide kanten kunnen zenden en ontvangen. Je kunt elkaar benaderen en ontmoeten, je kunt discussiëren, je kunt reageren. Eigenlijk zijn het vele bruggen tussen ontelbare ontmoetingsplekken.

Een wereldbol vol nieuwe mensen

Wat mij dagelijks verbaast, is hoeveel leuke, nieuwe mensen je leert kennen dankzij internet en Social Media. In potentie een wereldbol vol. Mensen die, als we waren blijven steken bij radio en televisie, anoniem voor jou waren gebleven.

Kort geleden had ik een ontmoeting met Rogier van Wagtendonk. Samen met Stijn Zeeman runt hij TheNextTrainer.nl. Met dat initiatief bieden zij een platform voor trainers en coaches om hun aanwezigheid op internet en Social Media naar een hoog niveau te tillen. Zodat die trainers en coaches veel meer uit hun business halen.

Met Rogier ben ik via LinkedIn en Twitter in contact gekomen. Rogier is, net als ik, met regelmaat op #blogpraat te vinden, één van die ontelbare ontmoetingsplekken. Dat contact is verder uitgegroeid van virtueel naar in het echt, en het klikt.

Onze grootouders weten hoe het werkelijk zit

Als we elkaar zien, voeren we inspirerende discussies over ondernemen, over internet, over het Vrije Werken. We houden elkaar scherp. De gesprekken gaan soms diep, maar het is heus niet altijd serieus. Er wordt ook best gelachen.

Kijk, en dat is nou het leuke van onze tijd. Wij zijn radio en televisie voorbij. Wij ontmoeten elkaar gewoon weer in het echt. En we lachen niet naar de buis, maar met elkaar. Dus kom bij mij nooit aan met het verhaal dat internet vervreemdt. Onze (groot-)ouders weten hoe het werkelijk zit.

En toch… Televisie houdt een rol, ook in onze tijd. Maar dan wel op de YouTube-manier: 6,8 miljard mensen kunnen het zien en erop reageren.

Een interview over de boodschapper

Mijn ontmoeting laatst met Rogier is in een interview geëindigd. Een interview over het Vrije Werken en de betekenis van de boodschapper in de Vrije Werker. Iets wat ook de volgers van TheNextTrainer bijzonder raakt.

Typisch een voorbeeld van de YouTube-manier (ook al is het Vimeo). Het is best leuk geworden, leerzaam ook. Maar goed, ik wil je niet beïnvloeden, dus kijk en oordeel zelf:

Interview met Stan Lenssen from Stripe FM on Vimeo.

(Overigens: Rogier en Stijn zijn steeds op zoek naar interessante mensen voor TheNextTrainer-interviews op de YouTube-manier. Voel je jezelf aangesproken? Heb jij iets bijzonders te melden waar trainers echt mee verder komen? Dan zou ik ze gewoon eens benaderen. Dat kan via hun site TheNextTrainer.nl.)

Vrije Werkers zijn creatieve mensen. Creativiteit heb je hard nodig als je ondernemend bent. Je moet een bron van originaliteit zijn. Er moeten steeds nieuwe initiatieven aan je ontspruiten.

Dat kan klein zijn: van je wekelijkse blogpost; tot groot: die motivatieworkshop die je gaat verzorgen voor die nieuwe klant; tot misschien wel heel groot: de opzet van een nieuw bedrijf.

Maar soms droogt de bron wat op. Dan wordt het moeilijk om gouden ideeën te vangen. Dat heeft te maken met die mannetjes links en rechts in je hoofd. Links de rationalisten, rechts de creatievelingen. Als die rationalisten het voor het zeggen krijgen, dutten de creatievelingen in.

Dan wordt creativiteit een krampachtig proces. Dan ga je obsessief op zoek naar ideeën. Je herkent het wel; achter je pc, je probeert ze te dwingen om te komen.

Maar creativiteit laat zich niet dwingen. Je kunt uren achter de toetsen zitten. Alles wat je doet is de rationalisten nog meer ruimte geven, terwijl het creatieve peloton in een steeds diepere slaap zakt.

Hoe kun je dat doorbreken?

1. Creativiteit vereist afstand nemen

De deur uit. Weg van die pc. Verlaat het kantoor! Je bent niet voor niks een Vrije Werker. Wat moet ik er meer van zeggen?

Duik er niet in, in dat probleem, als je voelt dat de creativiteit het af laat weten. Er is maar één manier: afstand nemen. Ga iets leuks doen, kom in actie.

Let eens op wat er dan gebeurt. De rationalisten haken af. Dat geeft de creatievelingen ruimte. Die mannetjes zijn van nature wat verlegen, terwijl de rationalisten meer het overheersende type zijn.

Weet je wat zo grappig is? Ik weet dat jij weet dat het werkt. Want we kennen allemaal die ervaring: Je ligt ’s avonds in je bed, of wandelt ’s middags door de stad en het “eureka” klinkt. Een plotseling moment van inzicht. Juist nu je ver van het probleem bent, iets heel anders aan het doen, dient de oplossing zich aan.

2. Creativiteit vereist chaos

Zorg voor prikkels om je heen. Omring je met boeken, tijdschriften, kranten, kleuren, plaatjes. Lees veel, speur naar informatie, surf langs websites (maar pas op voor kennis lurken), kijk films, luister muziek, bezoek de schouwburg.

Verdiep je in allerlei onderwerpen, en voel vooral niet de verplichting om er direct iets mee te doen. Laat al die kennis gewoon bezinken. Jouw onderbewuste gaat er vanzelf mee aan de slag.

Het legt verbanden, gaat associëren, koppelt oud aan nieuw. Het doet de meest verrassende dingen met die informatie. Dat gaat allemaal buiten jou om, terwijl het zich toch volledig in je hoofd afspeelt.

En dan, als uit het niets, is daar dat wonder. Het idee waar jij zo lang op hebt zitten broeden, popt zomaar op. Zorg dat je nu je boekje bij de hand hebt. Schrijf het op, laat het niet vervliegen.

3. Creativiteit vereist denken in de breedte

Wij Nederlanders zijn pietlutten. Wij willen alles perfect in orde hebben, helemaal zoals het hoort. Dat hoeven we onszelf niet te verwijten. Zo zijn we nou eenmaal opgevoed.

Dat pietlutten is heel handig. Het zorgt ervoor dat je product ook op de juiste wijze af komt. Het zorgt ervoor dat je kwaliteit levert. Daar is jouw klant alleen maar blij mee. En het maakt ook jou tevreden. Je kijkt met een voldaan gevoel terug op je prestatie.

Maar in de creatieve fase zit het behoorlijk in de weg. Pietlutten betekent namelijk ook dat je meteen de diepte in gaat. Je concentreert je aandacht. Van breed ga je naar smal. Je streept van begin af aan van alles af. Ideetjes, zijpaden, verrassende wendingen, ze krijgen allemaal geen kans.

Je voelt ‘m al. Creativiteit vereist denken in de breedte. In de creatieve fase van een project, product, dienst of wat dan ook, moet je het pietlutten laten varen.

Ik zal je een tip geven: Spiegel je aan de Fransozen. Ga eens naar Parijs. Gun jezelf een vakantielesje in creatief denken.

3+1. Creativiteit vereist “Lenig denken”

Creativiteit schijnt als een spier te zijn. Iedereen heeft hem in zich, maar niet iedereen traint hem voldoende.

Het is net als met hardlopen (wat ik zelf erg graag doe). De eerste keer gaat het moeizaam. Dan heb je het na een kilometer of twee al wel gehad. Je benen beginnen te mopperen en je longen snakken naar lucht.

Maar als je het vaak genoeg doet, dan word je er steeds beter in. Al na een keer of vijf, verdwijnt de spierpijn, de afstanden worden steeds langer en je begint er plezier in te krijgen.

En als je dan doorzet gebeurt er iets wonderlijks. Je wilt niet anders meer, je moet gewoon lopen. Meerdere keren per week, misschien zelfs elke dag. Je bent een hardloper geworden. Het gaat voortaan vanzelf. Lopen zit in je systeem. Je wordt er happy van.

Met die spier die creativiteit heet, werkt dat hetzelfde. Je moet lenig leren denken. Train hem en je wordt vanzelf een creatieveling. Je maakt betere producten, betere diensten, betere oplossingen. Zo kruipt dat in je systeem. En ook niet onbelangrijk: Je wordt er happy van.

Creativiteit, je kunt er boeken vol over schrijven. Maar dat hoeft gelukkig niet. Het is al gedaan voor ons. Dat boek heet Lenig denken. Het is van Rineke Rust, Sigrid van Iersel en Marenthe de Bruijne.

Een vrolijk leesbaar boek, boordevol technieken voor creatieve denkkracht. Het was de inspiratiebron voor deze blogpost en het is mijn oprechte tip voor jou om je creativiteit te trainen.

Vrije Werkers let op, ik ga iets zuurs doen. Het wordt even doorbijten en misschien komen er boze reacties, maar ik zit ergens mee en ik heb behoefte aan jullie mening. Dus ik gooi het gewoon in de groep.

Wie kan mij zeggen wat Het Nieuwe Werken is?

Stel deze vraag en je krijgt steevast verhalen over flexibele werkplekken, vrije kantoortijden, thuis mogen werken, laptop en mobiel van de zaak, een breedbandverbinding betaald door je baas, een fraaie werkkamer thuis mèt managersstoel, en ga zo maar door.

Maar gaat het ooit over de werkelijke inhoud van jouw werk? Wordt jouw ondernemingsgeest aangesproken? Mag je kritisch zijn en nu en dan wat experimenteren? Ik twijfel eraan, en niet zo’n beetje ook.

Mij bekruipt heel vaak het gevoel dat we hier een gimmick hebben. Door grote bedrijven bedacht om het kantoorvolk zoet te houden. Er wordt een illusie gewekt van zelf ondernemer zijn, meer verantwoordelijkheid en een leukere job.

Maar eigenlijk, intussen, is er niets veranderd. Jij doet nog steeds wat de baas zegt. Je bent nog steeds niet met je passie bezig. Je wordt nog steeds geregeerd door regels en bureaucratie.

Er wordt nog steeds niet van je verwacht dat je opstandig, vernieuwend en creatief bent.

Een blik adviseurs voor de grote jongens

Af en toe vinden ze het nou eenmaal tijd voor iets nieuws. Dan willen de grote jongens zichzelf profileren. Dan schrikken ze wakker en zien ze dat de wereld beweegt. Plots blijkt dat internet veel meer is dan hun website. Plots roert het volk zich. Er broeit iets onderhuids, de mensen willen dingen anders. Er wordt geknabbeld aan de oude heerschappij.

Je ziet het ze denken: “Daar gaat onze positie. Er moet iets gebeuren. Verzin een list.”

Dus trekken ze een zak geld open. Een horde adviseurs bestormt het glimmende pand. En na lang wikken en wegen, vergaderen en neuzen uitlijnen, komt er een prachtige oplossing: Het Nieuwe Werken wordt omarmd.

Daar kunnen de ruimdenkende mannen van het frisse bestuur zich mee tonen: “Zie onze nieuwe façade. Kijk eens hoe flitsend wij zijn. Hoe liberaal en hoe flexibel.”

Een veredelde kantoortuin

Maar zijn de geesten werkelijk om? Of is het niets meer dan een soort veredelde kantoortuin? Een oude structuur in een nieuw, hip jasje? Een poging om de wereld en jou naar hun hand te zetten?

Met eigenlijk maar één echt verschil: De baas mag je nu altijd claimen, 24 uur per dag. Wie is hier nou flexibel?

Met Vrij Werken heeft dit Nieuwe Werken weinig van doen. Het grote misverstand houdt standvastig stand. Jij bent nog steeds gegijzeld.

Wat vind jij? Is Het Nieuwe Werken ook Vrij Werken?

Nee, we moeten ècht af van die oude structuur. We moeten anders denken. Die knop vinden in ons hoofd, die moet om.

Alleen dan zijn in 2020 de kantoren passé, en de vaste baan ook. Dan zien we overal het Vrije Werken, en wordt concurrentie samenwerking.

Dit is de plek voor de discussie. Wat vinden jullie? Is Het Nieuwe Werken een façade, of is Het Nieuwe Werken echt Vrij Werken? Laat je horen. Reageer.

Gisteren was ik in Seats2Meat Strijp-S. Ik kom er graag. Het is een broedplaats waar Vrije Werkers samenkomen. Dat bevalt mij wel natuurlijk.

Ik heb weer heel wat geestverwanten gezien en gesproken daar. Inspirerend is dat altijd. Op zo’n plek en met deze mensen krijg je energie en doe je ideeën op.

Je ontmoet types van allerlei professies en pluimages. Schrijvers, coaches, ontwerpers, fotografen, administrateurs. Niet alleen figuurlijk, maar ook letterlijk bevind je je in een bont gezelschap.

Maar hoe verschillend ze ook zijn, in hun uiterlijkheden en in hun doen en laten, deze mensen hebben allemaal drie dingen heel sterk gemeen. Je ziet steeds drie rollen in ze belichaamd. Let er maar eens op. Geen Vrije Werker uitgezonderd, en welk vak ze ook vertegenwoordigen, ze zijn altijd eveneens

1. Boodschapper
2. Kunstenaar
3. Missionaris

1. Boodschapper

De boodschapper is de man of vrouw in de Vrije Werker die op de zeepkist staat. Het is degene die wereldkundig maakt wat de Vrije Werker te bieden heeft.

Die boodschapper is de bedreven verkoper, de leraar, de presentator.

Het is degene die verhalen vertelt. Niet het droge wetenschappelijke verhaal of de gladde verkoopspeech, maar de begeesterde les waar emotie in zit en waar echt naar geluisterd wordt.

Dat verhalen vertellen om je boodschap te verkondigen, past helemaal in het nieuwe ondernemen. Dat is waar Daniel Pink over schrijft in Een compleet nieuw brein. Zou dat misschien het brein van de Vrije Werker zijn?

2. Kunstenaar

De kunstenaar zorgt voor de productie van de Vrije Werker. Het is de creatieve geest. Uit die koker komt al het moois voor de klant.

Waarom een kunstenaar en niet gewoon een producent?

Omdat het niet om gewoon producten gaat. Eigenlijk is het product niet eens belangrijk. Het gaat om de waarde, de meerwaarde om precies te zijn.

De kunstenaar voegt iets wezenlijks toe. Zijn product is geen overbodige gadget om eenvoudig winst te maken, maar een waardevolle oplossing voor een probleem. Een product waardoor de klant een zucht van verlichting slaakt. Een product waardoor er iets in zijn leven verbetert.

De Vrije Werker is de kunstenaar zoals Seth Godin beschrijft in Linchpin.

3. Missionaris

De missionaris gaat over passie. Hij geeft iets aan die Vrije Werker waardoor het vuur blijft branden. Dat is die o zo belangrijke missie. Die stille, onzichtbare motor die de boel gaande houdt en die zo heerlijk voelt als ie op volle toeren draait.

De missionaris koestert die missie. Hij zorgt voor het onderhoud ervan, hij is de beheerder van de brandstof. Jouw heilig vuurtje is bij hem in goede handen.

Ben je gezegend met een extra gedreven missionaris, zo’n ambitieuze weet je wel, dan zorgt hij voor een tweetraps missie: een trap voor je bedrijf en een maatschappelijke trap. Zo’n missionaris is een echte zendeling.

Met een gewone in je is het al heel leuk en word je vast al een succes, maar met zo’n supermissionaris wordt het heel bijzonder. Zoals bijvoorbeeld bij de zendeling in Nicolette Mak.

Als je één van de rollen mist

De drie rollen zijn essentieel voor jouw functioneren. Je hebt ze nodig om een succes van je Vrije Werkersbestaan te maken. Mis je één van de drie, dan wordt het lastig. Dan kamp je met een ernstige handicap.

Je kunt nog zo’n mooie missie hebben en nog zo’n creatieve kunstenaar zijn, als de boodschapper er niet is, dan gaat het niks worden. Want wat jij te bieden hebt, moet wel aan de man gebracht. Je moet met een goed verhaal naar buiten treden. Jouw boodschap moet eruit.

Of stel, jij bent die bedreven boodschapper en inderdaad die creatieve kunstenaar, maar het ontbreekt je aan de onderliggende missie. Vergeet het dan maar met de motivatie. Er is geen heilig vuurtje dat je verder voert. De vlam van de passie zal snel doven.

Natuurlijk kan het ook zo zijn dat jij wèl die missionaris met die missie bent, en dat tegelijkertijd die bedreven boodschapper in je schuilt. Da’s mooi, maar zorg dan ook voor creatieve kunst. Want het pad loopt altijd dood als er geen product is dat echte waarde toevoegt voor jouw klant. Dat is waarde die niet in geld is uit te drukken.

Bezorg jezelf een volledige set genen

Kijk eens of je ze bij jezelf kunt ontdekken, die boodschapper, kunstenaar en missionaris. Ze komen niet bij iedere Vrije Werker in dezelfde mate voor. Maar ze zijn er wel. Althans ze horen er te zijn, anders is het Vrije Werken niet volledig.

Heb jij alle noodzakelijke genen in je? Onderzoek jezelf eens op die boodschapper, kunstenaar en missionaris. Ziet het er niet volledig uit? Geen probleem, het is te modificeren. Volg gewoon de gratis Succesplanner, mijn nieuwsbrief voor Vrije Werkers. Klik hier, meld je aan en maak je stap voor stap de drie rollen eigen.

Er is een grote kuil op internet en bij tijd en wijle vallen wij er allemaal in. Om me heen zie ik het steeds gebeuren en ik heb mezelf ook al menigmaal moeten redden.

Ik zal nog vaak de duikeling maken. Klauterend langs de wand, trek ik mezelf dan weer omhoog.

Die kuil is eigenlijk een grote poel. Een wilde poel vol kleuren en vormen, borrelend als een soep. Een poel waar van alles te halen valt. Een poel waar je jezelf makkelijk in verliest.

Een poel van kennis.

Verslaafd aan het lebberen

Het is heerlijk dat die poel er is. Je kunt je er grenzeloos aan laven. Drinken uit die poel kost niets.

We staan er dan ook graag omheen met zijn allen. Erin zelfs. Als een kudde buffels, antilopen of giraffen. (Of kies een andere herkauwer waarmee jij graag vergeleken wordt.)

We lebberen en we lebberen, alsof ons leven er van afhangt. Ergens, zou je denken, moet de dorst gelest zijn. Maar de praktijk is anders. De poel werkt verslavend. We vinden hem zo aanlokkelijk. De verzadiging treedt nooit op.

Lekker druk, druk, druk

Geen probleem, zou je denken. Drink maar lekker door. Laaf je aan al die kennis, al die weetjes, al die informatie. Het kan niet slecht zijn. Hoe meer, hoe beter.

Maar nu wil ik je iets vragen, en graag een eerlijk antwoord. Als jij alsmaar staat te drinken aan die poel, komt er dan ook iets uit je handen? Of wordt alleen je buik alsmaar dikker en krijg je langzaamaan een waterhoofd?

Het voelt heerlijk comfortabel ja, om daar te wezen. Je bent lekker bezig, je geweten wordt gesust. Je kunt zeggen dat je druk, druk, druk bent.

Maar al die tijd dat jij daar staat te lurken, staat jouw productie en jouw creativiteit stil. En geloof me, ik kan het weten. Ik sta vaak zat zelf aan die poel.

Jouw redding van de buikpijn

Op een gegeven moment is het gewoon genoeg. Dan is je buik rond en wordt het tijd om aan de slag te gaan. Oké, ik weet het, er valt nog zoveel meer te halen. Er is nog zoveel meer dat je wilt weten.

Jij bent dat kind in die winkel vol snoep. Met aan je hand een moeder of een vader die je naar buiten trekt. En jij maar dreinen: “Mag ik die toverbal? Een dropveter?” ’t Is maar goed dat je ouders hebt. Dat is jouw redding van de buikpijn.

Waren ze er ook maar samen met jou aan die poel. Maar daar moet je het zelf zien te redden. En dat kun je overigens best. Je staat sterk genoeg op je benen. Jouw kinderjaren zijn voorbij.

Word geen saaie encyclopedie

Kennis, informatie, weetjes, het is allemaal prachtig. Maar alleen als je er ook iets mee doet.

Kennis om de kennis, brengt je niet verder. Sterker nog, het is fnuikend voor je scheppingsdrang. Het gevaar dreigt dat je een encyclopedie wordt die voor eigen eer en glorie alleen maar weetjes debiteert.

Weinig origineel, niet opbouwend.

Word een creatieve drinker

Op een bepaald moment moet je achterover leunen, een stukje wandelen, weg van die computer. Dan ga je iets doen met alle losse stukjes die je aan de poel verzameld hebt. Verbanden leggen, puzzelen ermee. Dan komen de ideeën.

Dat heet creativiteit en het gaat vrijwel vanzelf. Je hoeft er nauwelijks iets voor te doen. Als je maar regelmatig terugstapt van die poel en iets totaal anders doet dan lebberen.

Vrije Werkers zijn ook doeners. Je moet selectief zijn, drinken wat je nodig hebt. En vervolgens hup, creatief aan de slag ermee.

Want een licht aangeschoten geest is nou eenmaal productiever dan een dronken bui.

Er komt een moment in jouw bloggende bestaan dat je achter je bureau zit, je vingers boven het toetsenbord, en dat is het dan. Ze blijven hangen in de lucht. Er komt niets uit.

Oh, die vingers doen het nog wel. Niks mee aan de hand. Maar de aansturing is weg. Het boeltje zit vast bovenin. Het hoofd werkt niet mee.

Het probleem is niet eens een gebrek aan ideeën. Het probleem is de verwoording.

Het is alsof je brein de juiste combinatie maar niet weet te vinden. Er zijn genoeg ingangen mogelijk, genoeg formuleringen die zich aandienen, maar geen daarvan bevalt je. Er is niets waarvan je denkt: ‘Daar kan ik de lezer mee raken!’

Ze zijn allemaal even vlak, zonder melodie. Flauw, saai, zoutloos, nul avontuur. Daar gaan jouw vingers zich niet voor inspannen. Dus blijven ze hangen…

Schrijfkramp noem ik dat

Schrijfkramp wordt veroorzaakt door een plotseling tekort aan emotie. Ja serieus, ik heb het grondig onderzocht. Het lijdt geen twijfel. Waarschijnlijk is je brein lange tijd L-gericht bezig geweest. Je bent helemaal op de rationele toer.

Het is een akelige aandoening. Ik wens het niemand toe. Maar bloggers en Vrije Werkers, zij is onontkoombaar. Eens dient zij zich aan. Dus je moet je wapenen. En dat kan gelukkig. Vrij eenvoudig zelfs.

De remedie tegen schrijfkramp

Zodra je vingers vast dreigen te lopen, weet je één ding zeker: het gevoel moet terug.

Schrijf vanuit de dingen die je na staan. Kijk eens om je heen. Wat heeft je interesse? Wat speelt er in je leven? Nu, op dit moment. Er zijn vast dingen die je van binnen raken.

Het kan van alles zijn. Gedoe met familie, een woordenwisseling met een kennis, een feestdag in het vooruitzicht, een examen, een vakantie, een film die je gezien hebt, een boek waarvan je smulde.

Leef je in en gebruik de emotie die in je opkomt. Je schrijft er lekker op, let maar op. De woorden vloeien uit je vingers.

Weet je wat zo mooi is? Het zijn woorden die spreken, die echt iets zeggen. Woorden waarvan de lezer ziet dat er gevoel van uit gaat.

Graag gelezen woorden dus. Daar was het je om te doen. Daar begon het mee, weet je nog?

Emotie is de ultieme tip van schrijven

Schrijven draait voor een groot deel om emotie. Probeer uit het krampachtige te treden.

De eerste reden waarom jij gelezen wordt, is omdat de lezer voelt dat hier een mens van vlees en bloed heeft zitten schrijven. Hij of zij herkent dat. Het is net als glimlachen aan de telefoon. De andere kant kan je niet zien, maar merkt toch dat je praat met een lach.

Laatst las ik een stukje dat dat mooi illustreert: How to storytell een verhaal? van Marco Raaphorst. Lees het maar eens en kijk eens wat het met je doet. Daar zit emotie in, geen schrijfkramp.

Wat is jouw ultieme tip?

Er is nog een remedie tegen schrijfkramp: de Vrije Werkkring. Op een aantal plaatsen in het land kunnen Vrije Werkers daar het schrijven samen oefenen. Laagdrempelig, uiterst creatief en heel plezierig. Klik hier voor alle info.