Ik heb net een zinderend en lang weekend met Laura Babeliowsky achter de rug. Ik en 99 andere Vrije Werkers.

Een weekend ter waarde van 1497 euro.

Een weekend met als thema: Reuzensprong – op weg naar 100.000 euro of méér per jaar.

Een weekend dat begon met elkaar stevig de hand te schudden, onder het roepen van: ‘Het geld komt in overvloed op mij af.’

Ja, het gaat wel heel veel over geld bij Laura Babeliowsky.

Dat is nodig.

Geld is echte waardering

Je levert een waardevolle dienst. Daar mag een waardering tegenover staan. Daar hebben wij een middel voor, geld genaamd.

Een schouderklopje en een vriendelijk woord is fijn, maar echte waardering gaat verder.

Echte waardering is niet even een makkelijke gift. Echte waardering staat in de juiste verhouding tot wat je hebt gekregen van de ander.

Als het goed is wat jij doet, dan mag je die echte waardering vragen en ontvangen.

Geld doorbreekt angsten

Met geld kun je angst doorbreken.

Geld nodigt je uit tot het zetten van grote stappen. Er wacht je een beloning die het de moeite waard maakt om barrières te doorbreken.

Door geld ontwikkel je jezelf op een manier die je anders niet zou durven omdat je reptielenbrein de dingen doodeng maakt.

Als je jezelf doelen stelt in geld (en niet te zuinig), dan stap je door je angsten heen en breng je je bedrijf tot grote hoogte.

Geld zorgt voor zelfontplooiing

Zelfontplooiing is een van de belangrijkste menselijke ambities. We willen waardevol zijn voor onszelf en voor de mensen om ons heen. We willen het beste uit onszelf naar boven halen.

Ondernemen is zelfontplooiing in zijn uiterste vorm. Er is niets mooiers dan ondernemen.

Geld schept mogelijkheden. Geld is de brandstof van het ondernemen. Geld is hard nodig voor zelfontplooiing.

Hou jezelf niet klein

Geld is gewoon erg belangrijk.

Hou jezelf niet klein. Vraag om echte waardering, doorbreek je angsten en ontplooi jezelf.

Let maar eens op hoe je gaat groeien. Je wordt sterker en je voelt je sterker. En het mooie is: ook jouw klanten zullen dat in jou appreciëren.

Meer dan 100.000 euro is niet meer dan sociaal

Ik heb veel geleerd in het zinderende weekend achter me. Het was meer dan 100.000 euro waard. Het gaat me meer dan 100.000 euro brengen. Bedankt Laura en bedankt 99 andere Vrije Werkers.

Het ging heel veel over geld, en dat is nodig.

Alles wijst erop dat we snel naar de 2 miljoen Vrije Werkers zullen groeien. Een dikke pijler onder de Nederlandse economie. Nog even en de maatschappij leunt sterk op ons.

Maar er is steeds meer armoede onder zzp-ers. Is die dikke pijler straks van was gemaakt of van staal?

Delen – een veel misbruikt ‘toverwoord’ onder Vrije Werkers – heeft ons erg vrijgevig gemaakt. Goedbedoeld misschien, maar hoe sociaal is dat?

Ondernemen, leven en maatschappij. Het draait allemaal om geld. Geld is energie. Het houdt de motor gaande. Ook als je houdt van minimalisme.

Wij zijn ondernemers. Schud elkaar eens stevig de hand en roep: ‘Ik ben een ondernemer!’

Heerlijk, dat helpt.

Geld is voor ons belangrijk! Ja, het mag. Het is sociaal om een dikke, vette boterham te verdienen

Er waren eens 2 reuzen. Een giga-reus en een kleintje. Want ja, ook onder reuzen is grootte relatief.

De giga-reus was vraatzuchtig. De kleine trouwens ook. Voortdurend hadden zij onstilbare honger. Los van elkaar gingen zij dagelijks op jacht om daar iets aan te doen.

De giga-reus sjokte dan moeizaam voort. Hij was behoorlijk sloom. Als een ballon gevuld met water hing zijn enorme buik over zijn broekriem.

Door zijn trage lijf was het lastig om nog prooien te verschalken. Het zat hem steeds meer in de weg. Maar, had hij gemerkt, met list en bedrog kom je er ook.

De kleine was atletisch. Snel, strak en afgetraind. Hij had de grote ambitie om ooit een giga-reus te worden. Als dat toch eens zou lukken? Dat zou cool zijn.

Maar, net als zijn enorme evenknie, was ook hij nogal gemakkelijk. Als hij met een streek zijn kostje kon verschalken, had hij daar weinig moeite mee.

Op een dag gebeurde het

Op een goede dag – het kon niet uitblijven, want zij woonden in elkaars jachtgebied – kruisten zij elkaar paden.

‘Sips’, dacht de giga-reus, ‘die schavuit zit in mijn jachtgebied mijn maaltjes weg te snaaien. Weet je wat? Ik maak een maaltje van hemzelf. Hij lijkt me aardig snel, dus even nu de slimme vos uithangen.’

‘Zeg kleine reus, mag ik jou eens iets vragen?’

Niets vermoedend antwoordde de kleine reus: ‘Ga gerust je gang.’

‘Ik heb een vreselijke last van mijn holle kies. Volgens mij zit daar een lekker hapje vast, maar genieten is er zo niet bij. Het geeft me niets dan ellende. Ik zou er graag van verlost zijn. Wil jij eens voor me kijken? Als je het kan vinden, is het helemaal voor jou.’

Nou dat was niet tegen dovemansoren. Kreeg die kleine, vraatzuchtige reus zomaar een lekker hapje aangeboden. Het enige dat hem te doen stond was het even los te pulken.

‘Doe je mond maar eens open’, zei de kleine reus, ’en laat mij eens kijken. Ik verlos je graag van dat ongemak.’

De giga-reus boog zich voorover naar de kleine reus en zijn mond ging open.

‘Wow, indrukwekkend’, dacht de kleine reus, ‘daar is vast meer te halen dan een enkel hapje.’

De enorme muil van de giga-reus hing nu boven de kleine reus. De handen van de kleine grepen naar de tanden in de onderkaak van de giga-reus. Soepel trok hij zich omhoog.

Hij gooide zijn rechterbeen over de enorme gele tanden en draaide zijn lijf lenig naar binnen. Hop, daar lag ie op de tong van de grote reus.

‘Nu snel op zoek naar de holle kies’, dacht ie gretig.

Ja, en toen gebeurde het. Hap! De grote vrat de kleine op. In één grote slik, zonder te kauwen. Zijn slokdarm perste hem in zijn geheel naar binnen.

De kleine reus gleed als een bal door de dikke nek. Zo verdween hij in de maag van de giga-reus.

Het lot van de kleine reus

Dat was schrikken voor die kleine. Hij had het niet zien aankomen. Plots was het pikkedonker. Na een akelige glijpartij lag ie in een groot, akelig hol.

Warm en vochtig was het daar. Allerminst aangenaam.

Hij schudde met zijn hoofd. Het tolde hem. Hij ging zitten. Er ingetuind was ie! Slachtoffer van zijn eigen gretigheid. Weg vrijheid, weg blijheid, weg zon op de bol.

Dit was geen thuis voor een kleine reus. Kon ie nooit meer zelf de boer op om zijn hebzucht uit te leven. Vanaf nu was hij afhankelijk van wat de grote reus naar binnen werkte.

Met de onverteerde resten kon hij het doen, als hij al niet zelf verteerde.

En met een schok drong het tot hem door: zijn ambitie lag aan diggelen!

Het lot van de grote reus

Toen de duizeling bij de kleine reus voorbij was, startte uiteraard het protest. Hij mocht dan voorgoed zijn dagen moeten slijten in de maag van de giga-reus. Makkelijk zou hij het hem niet maken. O nee, allerminst!

En zo begon een eindeloos en vreselijk gerommel in de maag van de giga-reus. De kleine zat zich daar als een idioot te roeren. Hij schopte als een wilde om zich heen, vloekte dat het een aard had.

De ballon over de broekriem van de grote reus bewoog wild heen en weer. Dan weer links, dan weer rechts. Aan alle kanten stulpte het uit.

Wat een geweld daarbinnen. Zo’n donderbui in zijn maag had hij nog nooit gevoeld.

De giga-reus werd draaierig. Hij probeerde met zijn handen de boel rond zijn riem in toom te houden. Maar dat was vergeefse moeite. De kleine reus daarbinnen was veel te snel en vooral veel te woest.

Langzaam werd het groen en geel voor de ogen van de giga-reus. Asgrauw werd zijn gezicht. Over zijn hele lijf kwam het klamme zweet uit zijn poriën.

De grote misselijkheid sloeg toe en het hield nooit meer op.

Waarom de ene moloch de andere steeds opslokt

Ja, en hier eindigt het verhaal. Zowel de kleine reus als de giga-reus leefden nog lang en ongelukkig. Niet elk sprookje loopt goed af. Dat is de harde werkelijkheid.

Weet jij waarom de ene moloch de andere, kleinere moloch steeds weer opslokt?

Vanwege de angst voor concurrentie.

Het is een machtsspel dat vrijwel altijd misgaat. 60 tot 80 procent van de overnames en fusies eindigt in een fiasco.

Logisch, de concurrentie gaat tussen de poorten gewoon voort. De angst verdwijnt niet bij een bedrijfsovername. Het gaat alleen maar meer rommelen in de magen van de reuzen.

Wat leidt dan wel tot een gezondere bedrijvigheid? Hoe kun je die angst effectief te lijf?

Denk in andere structuren. Herverdeel de macht.

Word een Vrije Werker met een missie en een boodschap voor de wereld.

Maak van concurrentie coöperatieve competitie, en richt je op je kunst.

Word geen reus, maar een professional.

Op 17 mei (ja ja, niet echt vers, maar nog steeds actueel) stond het volgende berichtje in het Brabants Dagblad:

Mannen en vrouwen beleven ‘het nieuwe werken’ anders

Mannen gaan anders om met ‘het nieuwe werken’ dan vrouwen. Bij het nieuwe werken, werk je dankzij informatietechnologie plaats- en tijdsonafhankelijk. Vrouwen maken zich daarbij vooral druk over de manier van communiceren en samenwerken. Mannen denken vooral aan de kwaliteit van hun smartphone en laptop, aldus een onderzoek gepubliceerd in Management Team.

Even terzijde

Dit artikeltje lijkt me door een man geschreven. (Sein me in als ik het fout heb.)

Staat er immers niet dat vrouwen ‘zich druk maken’, terwijl mannen ‘vooral denken aan’. Het kent een soort van gewichtigheid toe aan de kwaliteit van smartphone en laptop.

De schrijver laat zich kennen. Hij vindt de gadget heel wat serieuzer dan communiceren en samenwerken.

Maar gelukkig, wij Vrije Werkers weten hoe het werkelijk zit.

Mannen, het middel en het doel

Ik herken de inhoud van dat berichtje wel. Ook bij mijzelf. Wij mannen kijken naar het middel. Dat vinden we reuze interessant. Hoe zit het met de knopjes? Waar branden de lampjes?

Kunnen we ook niet veel aan doen. Dat doet ons linksgerichte brein.

Wij zijn tool-gericht. Wij verzamelen gereedschap. We kopen een hamer, omdat ie er zo fraai uitziet bij de Gamma. Dat je daarmee iets kunt bouwen, dat zien we later dan wel weer.

Het middel wordt bij ons snel doel.

Vrouwen, het doel en het middel

Dat vrouwen ‘zich druk maken’ is geheel en al terecht. Zij snappen de essentie van het nieuwe werken (zowel mannen als vrouwen mogen nu op mij schieten). Zo blijkt ook weer uit dit berichtje.

Het nieuwe werken – dat uiteraard het Vrije Werken heten moet - dat is communiceren, dat is samenwerken.

Die smartphone en die laptop zijn daarbij handig, maar niet noodzakelijk. Ze moeten het doen. Punt. Maak er geen toestand van. Het zijn maar dingetjes.

En doen ze het niet, dan is er nog geen man (of moet ik zeggen vrouw) overboord. De ontwikkeling gaat voort. Die speelt zich af in de hoofden en daarmee in de maatschappij.

Daarbij zorgt het vrouwelijke, rechtsgerichte brein voor het juiste overzicht: het doel is essentieel, het middel uitwisselbaar.

De roddel die de ronde doet

De voortgang is onstuitbaar, zoals de roddel over vrouw en Vrije Werker ons leert.

Mannen, wij moeten mee en wij kunnen mee. Dat rechtsgerichte denken zit ook in onze botte kop. Sorry als ik lomp ben nu, maar ik wil dat het doordringt.

Dat Vrije Werken is voor iedereen bedoeld, geen man of vrouw uitgezonderd. Maar het vereist een frisse insteek. Het roept om empathie, creativiteit en zingeving. Het gaat om de boodschapper, kunstenaar en missionaris.

Wij moeten veel minder denken aan de specs van onze gadgets en ons veel drukker maken over wat wij ermee kunnen doen.

Eventjes terug heb ik samen met jou vastgesteld dat het Vrije Werken niet alleen voor ondernemers is weggelegd. Het is er net zo goed voor mensen in loondienst. Al die medewerkers bij KPN, ASML, Shell, ABN-AMRO, het Provinciehuis en het Stadskantoor.

Maar – zo was ook de conclusie – dan moeten die grote jongens wel de ruimte maken. Loslaten en vertrouwen dus.

En dat gaat ze lukken. Als zij maar beseffen dat ze er zelf beter van worden: van de werklust, motivatie, creativiteit en hapiness van Vrije Werkers met een maandsalaris.

Dit is een stuk voor iedereen die in loondienst is en wel eens ervaren heeft dat werken ‘voelt als een harnas’, of dat het je een beeld geeft van jezelf als ‘een sinaasappel die langzaam wordt uitgeperst’.

Het is hard nodig dat er wat verandert. Te veel mensen – één op de tien – eindigen hun loonslaafbaan in een burn-out.

Waar ligt jouw verantwoordelijkheid?

Oké, vorige keer ging het over de verantwoordelijkheid van de bestuurders van de werkfabrieken waar Intensieve Menshouderij de cultuur is. Misschien heb je dat boek van Jaap Peters en Judith Pouw in de tussentijd gelezen. Ik kan het je aanbevelen.

Maar – en ik spreek elke werknemer rechtstreeks aan nu – waar ligt jouw verantwoordelijkheid? Wat wil jij bijdragen aan de verandering?

Het zou wel al te makkelijk wezen als je alles van de besturen af laat hangen. Daar hangen de oren naar de aandeelhouders. Afwachten tot ze bovenin actie nemen is niet slim. De kans dat alles bij het oude blijft, is dan wel erg groot.

Laten we er liever voor kiezen de zaken bottom-up aan te pakken. Start bij jezelf dus. Volgens Jaap Peters en Judith Pouw zijn er vier vragen die jij je stellen moet:

1. Voor mezelf beginnen of van binnenuit werken?
2. Hoe wil ik mijn energie gebruiken?
3. Hoe breng ik dat in mijn werk tot uiting?
4. Ga ik voor een grote of kleine interventie?

1. Voor mezelf beginnen of van binnenuit werken?

Dit is de principiële eerste keuze die je maken moet.

Word je eigen baas, dan kun je het helemaal op jouw manier gaan doen. Je bent in één klap van alle ballast verlost, maar je moet het helemaal zelf gaan verdienen. De druk is groot en je weet vooraf nooit of je slaagt.

Kies je niet voor het ondernemen, dan moet je van binnenuit gaan werken aan de verandering. Ga dan door naar de volgende vraag.

2. Hoe wil ik mijn energie gebruiken?

Stop jij je energie in nog meer uniformiteit, controle, bureaucratie? Of ga jij je baan anders doen? Stop jij energie in empathie, creativiteit en eigen initiatief.

De gevolgen van de eerste keuze kennen we al twee eeuwen. De beloning is korte winst, snel geld, en nu we zoveel verder zijn, steeds voelbaarder akelige bijeffecten voor mens, milieu en maatschappij.

Bij de tweede keuze ga je voor duurzaamheid, lange termijn en werkplezier. Op naar vraag 3 dan.

3. Hoe breng ik dat in mijn werk tot uiting?

Dit is de lastigste vraag, want nu komt de praktijk. Je kunt wel willen, maar hoe ga je het doen?

Je moet gewetenskeuzes maken in je carrièrestappen.

Wat zegt jouw hart? Draait het om cv’s, machtsposities, het snelle geld?

Of zegt jouw hart: ‘Kijk naar de inhoud van je werk en de echte waarde die je toe kunt voegen voor de klant, voor de maatschappij en uiteindelijk voor de organisatie waar je werkt.’

Het antwoord is eigenlijk niet zo moeilijk, maar de Intensieve Menshouderij is helaas anders ingesteld. Daar zijn macht, geld en politiek de hoofdrol gaan spelen in de loop der tijd. Verwacht dus niet meteen een dankjewel van je baas als jij je hart volgt.

Toch is er hoop, want uiteindelijk wil ook hij van het keurslijf af. Alleen, hij moet het antwoord op vraag 4 ook snappen.

4. Ga ik voor een grote of kleine interventie?

Grote interventies zijn de oude reorganisaties. Met veel neveneffecten waar weer reorganisaties op volgen. Er treedt een soort verslaving op. Echt iets voor de oude managers. Daar hoor jij niet bij. Die keuze heb jij al gemaakt.

Kleine interventies beloven een natuurlijker proces. Laat het maar organisch gebeuren. Kleine stappen bieden overzicht. Kleine stappen kun je bijsturen. Kleine stappen kunnen bottom-up gebeuren. De organisatie wordt vrijer en decentraler.

In kleine stappen kan iedereen zijn ei kwijt en de motivatie voelen. Het bedrijfsdoel wordt een gezamenlijke missie.

Hier ligt jouw verantwoordelijkheid en tevens je plezier

KPN, ASML, Shell, ABN-AMRO, het Provinciehuis en het Stadskantoor; we moeten er gewoon vanaf. Althans van hun manier van werken. Ze zijn te traag, te log, te groot, veel te inflexibel. Ze hangen van bureaucratie, controle, oud geld en oude macht aan elkaar.

Onze wereld kan daar niks meer mee. Het industriële tijdperk is voorbij, het informatietijdperk op z’n end. De wereld is al zoveel verder. We moeten anders leren denken. Het is tijd voor een geheel nieuw brein in een meer creatieve maatschappij waar empathie de boventoon voert.

De verandering vindt reeds plaats, de macht wordt herverdeeld, hoe dan ook. ‘Power to the people’, met dank aan internet. Als de grote jongens niet meedoen, dan overkomt het ze. Dan zijn de rapen gaar, want dan hebben ze het nakijken.

Ze zijn star, dus ga niet zitten wachten tot ze meedoen. Gooi het juk van loonslaaf van je af: wordt een Vrije Werker met een maandsalaris. Doe jezelf dat plezier, doe jouw werkgever dat plezier.

Help onze wereld met een zetje in de juiste richting. Daar ligt jouw verantwoordelijkheid!

Het is Hemelvaartsdag en prachtig weer. De lucht is strakblauw. Einde voorjaar, bijna zomer. De campanula op de stenen tafel hangt vol paarse klokjes. Een hortensia vormt grote, roségrijze bladerbollen in een pot.

Zo’n heerlijke slome “zondag” middenin de week. Het is warm achter in de tuin. Ik hoor een levendig gekwetter van een koolmezenpaar.

Ze denken goed verstopt te zitten achter het bladerdek van een zuilbeuk, maar het luidkeelse plezier dat ze maken, trekt juist de aandacht naar ze toe.

Voer voor vogels

Het zijn schitterende vogeltjes. Blauw, geel, zwart, paars, groen, alle kleuren zitten in ze. Ze doen haast tropisch aan. Toch zijn ze 100% NL. Ze horen helemaal in ons klimaat. Ik geloof dat ze nog talrijker zijn dan mussen.

Het is heerlijk om ze zo bezig te zien en te horen. Ze pakken het moment, zijn duidelijk aan het genieten. Net als ik trouwens.

Ik probeer te achterhalen waar de lol vandaan komt. Mijn ogen vormen spleten en ik probeer tussen het blad door te kijken. Ik zie ze tussen de takken hoppen. Ze hangen heel behendig op hun kop aan twijgen en pikken kleine rupsjes en andere insecten van de bast. Vervolgens vliegen ze in en uit de boom.

Waar naartoe en waar vandaan, dat kan ik niet precies ontdekken. Ze verdwijnen in een andere tuin en komen vervolgens weer terug. De zuilbeuk bij ons barst blijkbaar van de rupsjes. Eiwitrijk voedsel waar koolmezen van smullen.

En dit voer is duidelijk niet voor slechts twee mezen bedoeld.

Een hele club kleintjes

Koolmezen zijn holenvogeltjes. Ze huizen in nestkasten en boomholtes. Daar vormen ze hun broedplaats. Het kan niet anders dan dat dit stel in een tuin vlakbij een hele club kleintjes aan het grootbrengen is.

Ze hebben een belangrijke taak te volbrengen en dat geeft ze ongeremd veel energie. Ze hebben pret, ze maken lol. Maar intussen zijn ze behoorlijk doelgericht. Dat doen ze niet bewust, het zit in hun natuur.

Nu gaat het ze even voor de wind. Er is voedsel in overvloed, de voorjaarszon schijnt, bloemen overal, blauwe lucht. Geen poes die met dit warme weer de puf heeft om op jacht te gaan.

Het moment suprême van mezen met een missie

Die koolmezen hebben het begrepen. Morgen regent het wellicht pijpenstelen, is het rupsennest bestreden, of – erger nog – hun nestkast leeggehaald door de zwarte kater van de buren.

Op dit moment zal ze dat niet deren, dus waarom erover inzitten? Pluk de dag nu het kan. Met volle energie er tegenaan. Genieten van dit succesmoment in het koolmezenbestaan.

Het moment suprême niet laten verwaaien, maar juist nu met hart en ziel jezelf geven. Dat voelt fantastisch. Daar gaat een mees van zingen.

Het zijn mezen met een missie. Voor hun is werken heerlijk leven, bouwen aan de toekomst. En vooral genieten van het bouwen. Wij vergeten dat wel eens, de koolmees niet.

Ondernemers zijn een beetje raar. Zeker als het Vrije Werkers zijn.

We leven in een land van veiligheid. Alles is geregeld. Een leuke baan wordt vet beloond. Alle risico’s met premies afgekocht. De vakanties zijn gegarandeerd, inclusief een mooie zakcent.

Dreigt het onverhoopt toch mis te gaan, dan staat de staat voor jou garant. De centjes blijven binnenkomen. Elke maand. Zeker weten. Zelfs die zakcent voor vakantie.

En wat doen die domme Vrije Werkers? Ze beginnen voor zichzelf, slaan aan het ondernemen. Weg veiligheid, weg vaste vetpot. Weg vakantie voor de meesten; in elk geval geen zakcent.

Wat gebeurt er in die hoofden dat zij zo de foute weg in slaan? Wat speelt zich af onder de hersenpan?

1. Het is een fout van Moeder Natuur
2. Zij leven om te werken
3. Het zijn bungeejumpers zonder koord

Is dat waar of zijn dit leugens?

Een fout van Moeder Natuur

Moeder Natuur kan rare sprongen maken. Niet altijd staan de genen in het gelid; soms ontstaan mutanten. En ja, er komen rare wezens voor.

Maar zo niet de ondernemers. Want hé, niets is natuurlijker dan ondernemen. Dat geldt vooral het Vrije Werken.

Ga eens terug een eeuw of twee, dan zie je hoe het werkelijk zit. Voor de fabriek het van ons overnam en wij ons echte ritme hadden. Dat was de staat die de natuur ons gaf; wij waren Vrije Werkers.

De echte fout ligt elders. Het is het keurslijf dat wij zelf bedachten, op de klok van de fabriek.

Een mooie baan met zekerheid. Vaste tijden op en af, bepaald door de machine en niet door wat jouw beste uren zijn.

Dus kom niet aan met Moeder Natuur die hier een steek liet vallen.

Leven om te werken

Dat zou je denken ja, als je ze ziet, die vreemde ondernemers. Altijd ploeteren, altijd bezig zijn. Geen tijd voor rust, nooit lekker achterover. Geen ontspanning, geen plezier.

Ik zal je wat verklappen: dat is het beeld dat jij ziet, maar feitelijk zit het anders. Die ondernemer, Vrije Werker is naar zijn passie aan het leven.

Hij heeft plezier, reken maar! Hij vindt ontspanning in het werken.

In zijn werk vindt hij zijn doel. Hij kan zijn ei kwijt, creatief zijn, vleugels krijgen. Dan wil je toch niet anders meer?

De ondernemer, Vrije Werker denkt niet in termen van vakantie, weekend, werken. Die fase is hij ver voorbij.

Deze hij, die overigens heel vaak zij is, leeft niet om te werken. Hij is gewoon aan het LEVEN.

Bungeejumpen zonder koord

Nooit de veilige weg inslaan, maar altijd de gevaarlijke. Moeilijk doen als het makkelijk kan.

Onverantwoord risico nemen. ’t Is een schande! Denk aan je gezin, je kinderen, denk aan je omgeving.

Ha, ben jij dan veilig in je baan? De tijd heeft het bewezen: loondienst schept de schijn van zekerheid. Een luchtballon die je zo lek prikt. Je doezelt in, raakt verwend, denkt dat de wereld onveranderd blijft.

En plots is daar een crisis. Van banken of de economie, het maakt niet uit. Maar jij verliest je baan en bent vergeten hoe het anders kan. Jij bent afhankelijk, weet geen bakens te verzetten, bent het heft uit eigen handen kwijt.

Lijdzaam loop je naar het loket en houdt daar diezelfde handen op. Vervolgens is het wachten en hopen dat het beter wordt. Weg initiatief, weg zelfstandigheid, weg zelfbeschikking, weg eigenwaarde.

Fijn voor je gezin, fijn voor je kinderen, fijn voor je omgeving.

Zo niet de ondernemer, Vrije Werker. Die heeft het eigen heft ferm in de hand. Die gaat niet zitten wachten. Die kijkt scherp waar nieuwe kansen liggen.

Maakt van de nood en deugd. Gaat nieuwe wegen exploreren. Wie maalt er om een crisis?

De wereld die gaat door. Mooi dat ze zo veranderlijk is; zij produceert steeds nieuwe kansen. De ondernemer, Vrije Werker pakt ze op. Het zal niet altijd lukken, maar ergens komt de opening. Dan bloeit en groeit er weer bedrijvigheid.

Is dat een linke weg? Is dat bungeejumpen zonder koord? Ik noem het verantwoordelijk zijn; ik noem het bouwen aan de wereld.

Wie zegt dat het Vrije Werken alleen voorbehouden is aan ondernemers?

Ik heb het al zo vaak geroepen: het gaat om de beleving. Het idee van werken moet anders. Werken en leven is ‘n eenheid. Al je tijd is werktijd. Al je tijd is vrije tijd.

Vul hem zinvol in met creatieve daden. Daden waar jij warm van wordt, waar je klanten blij van worden en waar de wereld wel bij vaart.

Zo is het Vrije Werken. Dat is geen privilege voor ondernemers. Het vergt wel ondernemend zijn!

Huh? Vrij Werken voor werknemers?

Het Vrije Werken is er ook voor wie in loondienst is. Maar dan moet jouw baas je wel de ruimte gunnen. Ook hijzelf wordt er beter van. Helaas beseft ie dat zelf nog steeds te weinig.

Maar daar ga ik wat aan doen.

Dit is een stuk voor corporate bedrijven. Die grote jongens: Shell, KPN, ABN-AMRO, ASML, Unilever, AkzoNobel.

Maar ook Het Provinciehuis en Het Stadskantoor doen er goed aan dit te lezen.

Eigenlijk alle organisaties waar de Intensieve Menshouderij cultuur is. Vraag je je af wat dat is, lees dan eens dat boek van Jaap Peters en Judith Pouw.

Lekker belangrijk op de brug van een tanker

De corporate onderneming denkt in winstmaximalisatie en in hiërarchie. Alles wordt van bovenaf geregeld. De bestuurders staan op de brug van een grote tanker. Zij hebben de ideeën, zij bepalen welke koers het schip vaart.

En al is de tanker traag, de maximale winst moet snel gehaald. Hoe dan ook! De geldverstrekkers aan de wal houden popelend hun handen op.

Belangrijk werk hebben die bestuurders. Het levert ze een dikke bonus en een vet salaris op. Zo worden ze onafhankelijk en vrij, maar dan anders dan het Vrije Werken.

Vier, vijf jaar is de maximale zittingsduur. Mooie tijd om te zorgen dat het cijferplaatje fraai is zonder dat de bijeffecten boven komen. En dan hop naar een andere corporate club.

De angstcultuur van de corporate onderneming

Intussen blijft de medewerker zitten. Soms met de gebakken peren, maar altijd als de volger die doet wat van bovenaf wordt opgelegd. In een soort van afrekencultuur.

Doe jij je werk goed – lees: zoals ze op de brug vinden dat het moet, en dat strookt lang niet altijd met het belang van de klant of de omgeving – dan zit je safe. Dan mag jij je baan, je leuke salaris, je auto van de zaak en je zekerheden houden.

Heb jij de neiging om een eigen koers te varen, dan is de kans groot dat dat niet in goede aarde valt. Ook al voel jij feilloos aan wat die klant en de bedrijfsomgeving willen. Ook al zou jouw idee dus beter zijn voor iedereen. Zeg maar dag tegen je mooie carrière.

Het is toch de angst die hier regeert, niet de scheppingsdrang.

Het gaat om aandeelhouderswaarde, stupid!

’t Is telkens even wennen aan weer een nieuwe koers als de vorige CEO net is verdwenen en een nieuwe aangetreden is. Die gaat eerst iets doen aan de bijeffecten van de vorige. Het puin opruimen dus.

Wat betekent dat voor jou? In welke reorganisatie kom je nu terecht? Wordt de druk nog verder opgevoerd? Worden regels en procedures nog verder aangescherpt? Moet je nog strakker in het keurslijf?

Wat er ook gebeurt, het gaat compleet buiten jou om.

Het gaat ook niet om jou. Het gaat ook niet om de klant. Net zo min gaat het om bouwen aan de maatschappij. Het gaat enkel en alleen om aandeelhouderswaarde!

Een pil tegen bedrijfsindigestie

Wat een treurig verhaal van die corporate bedrijven: Intensieve Menshouderij, de tegenpool van het Vrije Werken.

Wat een verspilling. Het bestuur zou zoveel meer plezier van zijn medewerkers kunnen hebben.

Het bestuur zou zoveel beter moeten leiden en minder moeten managen.

Als maar wat meer begrepen wordt dat in de uitvoering talentvolle en verantwoordelijke mensen zitten. Medewerkers die dagelijks met de klant en de omgeving in contact staan.

Mensen die dus heel goed weten wat er buiten speelt en wat daar de wensen zijn. Beter dan het bestuur. Medewerkers die, wanneer zij de ruimte zouden krijgen, de corporate club naar een hoger, duurzamer en waardevoller niveau zouden tillen.

Dan zou bovendien blijken dat heel wat procedures, handboeken, blauwdrukken en managers compleet overbodig zijn.

Ooit zijn ze ingesteld om de boel onder controle te houden. Maar in onze snelle tijd verstikken ze de creatieve flow en veroorzaken ze bedrijfsindigestie.

Shell, KPN en Het Stadskantoor moeten stevig loslaten

Ruimte maken voor Vrij Werken en erop vertrouwen, daarin zit de clou. Wim Aalbers heeft het over stevig loslaten.

Als er in bedrijven een klimaat ontstaat waarin je meer kunt en mag betekenen, scheppingsdrang mag tonen, en vooral fouten mag maken, dan komt er ondernemerschap bovendrijven. Of mensen nou in loondienst zijn of niet.

Vertrouwen en loslaten aan de top wordt in de uitvoering beloond doordat medewerkers Vrije Werkers worden. Da’s iets waar mensen en organisaties wel bij varen.

Het wordt weer leuk in de tent! Het hek gaat open. De megastal wordt een groene wei waar het bloeit van creativiteit.

Jij bent net zo verantwoordelijk

Dit was een stuk voor corporate organisaties, maar hier stopt het niet.

Dit stuk heeft een vervolg. Ook jij bent verantwoordelijk. Oké, samen met mij. We hebben het er nog over. Binnenkort.

“Het leven van een kunstenaar is niet gemakkelijk. Je bent nooit vrij, tenzij je met je kunst bezig bent.”

Deze uitspraak heb ik niet bedacht, hij is van Natalie Goldberg. Er zit alles in wat ik vandaag tegen je zeggen wil. Dus ben je efficiënt, of gewoon een beetje lui (schaam je niet, dat mag), dan zou ik het hier bij laten. Stop met lezen en ga terug naar waar je net mee bezig was. Tenminste, als je hebt gesnopen wat de gedachte achter het citaat is.

Voor wie nog een minuutje heeft, weid ik nog wat verder uit.

Jouw werk gaat over kunst, vrijheid en emotie

Kunst, vrijheid en emotie, daar gaat het over.

Kunst maken voelt heerlijk. Je schept iets moois. Daar wil je altijd mee bezig zijn. Als Natalie zegt: “Je bent nooit vrij…”, dan is de boodschap feitelijk: Je bènt vrij, als je maar zorgt dat jij je kunst maakt.

Nou is Natalie Goldberg een begaafd schrijfster, een beroepskunstenaar mag je rustig zeggen. Dat geldt voor jou waarschijnlijk niet. Maar toch, haar redenering is ook voor jou bestemd.

Het geheim zit in emotioneel werken. Dat maakt jouw werk tot kunst. Dat schenkt jou je vrijheid. Let op, ik leg het uit.

Emotioneel werken

Gewoon werken is wat iedereen doet. Dat is van negen tot vijf de tijd volmaken. Het product maken dat de klant van jou verwacht. Niks meer, niks minder. Prima, en dat is het dan. Fijn als het straks weer weekend is. Nog beter als de vakantie aanbreekt.

Voel je de kilte, het zakelijke? Ben je hier met je passie bezig?

Emotioneel werken voegt een dimensie toe. Als gewoon werken plat is, dan is emotioneel werken driedimensionaal. Het stijgt boven het gewone werken uit. De derde dimensie is de extra plus. Het is de bijzondere waarde die je toevoegt voor je klant.

Om die bijzondere waarde te ontdekken, heb je empathie nodig. Je moet je echt inleven in wat die klant zou willen. Het is een waarde die vaak niet wordt uitgesproken, omdat de klant zich er niet van bewust is. Pas als jij die waarde levert, dàn valt het kwartje. Dan hoor je die klant: “Oh, zo kan het ook!”

Die extra dimensie maakt kunst van jouw werk. Het maakt van een tevreden klant, een uiterst loyale klant, een klant die jouw product absoluut verkiest boven dat van een ander.

Kijk maar eens naar hoe bijvoorbeeld Apple dat al jaren doet. Door gebruikerservaring boven al het andere te stellen, hebben zij een klantenkring van “raving fans”. Een Apple-klant loopt niet snel naar een ander.

Hoe zit het dan met die vrijheid?

Daniel Pink heeft het in Een compleet nieuw brein over de “zes zintuigen” die je moet ontwikkelen om in de maatschappij van morgen ook succesvol te zijn. Empathie is er daar één van. Het gaat niet meer om een puur zakelijke relatie. De klant en jij moeten maatjes worden. Vrienden zelfs, als het even kan.

Seth Godin heeft het in Onmisbaar over het leveren van kunst. Een vorm van kunst die niets te maken heeft met het vasthouden van een kwast. Het gaat om geven: emotionele arbeid leveren. Je rekent niet simpel je uurtjes. Je doet het anders, je vergeet egoïstische motieven. Je werkt belangeloos. Je maakt gewoon iets moois dat enorm gewaardeerd wordt.

Voel je waar ik heen wil?

Als jij hele dagen met je vrienden op kunt trekken, als jij voor hen mooie dingen maakt die geweldig gewaardeerd worden, dan voel je je toch vrij? Dan wil je daar toch steeds mee bezig zijn?

Nog eens terug naar die uitspraak van Natalie Goldberg: “Het leven van een kunstenaar is niet gemakkelijk. Je bent nooit vrij, tenzij je met je kunst bezig bent.”

Dat is het grote misverstand voorbij. Jouw vrijheid zit niet in het weekend of de vakantie. Jouw vrijheid zit in kunst, in emotioneel werken. De vakantie is een prettig intermezzo. Een leuke week, misschien twee, maar dan komt de onweerstaanbare zin om weer aan de slag te gaan.

Werkt het zo bij jou? Mooi, dan heb je het gesnopen.

Minimalisme, laten we het daar eens over hebben. 2010 was het jaar van de doorbraak van het minimalisme, wist jij dat? Ik ook niet. Ik las het pas.

Raar dat het vorig jaar langs me heen gegaan is. Ik sta namelijk sympathiek tegenover minimalisten. Volg niet voor niets Patty Golsteijn en haar blog Minimal Switch.

Maar goed, ik ben blij dat ik er alsnog op ben gewezen. Want kreten als “consuminderen”, “de kunst van minder”, “minder is meer”, ik heb er wel iets mee.

Geef mij 100 euro voor de Bijenkorf

Ik voel mijzelf wel een beetje minimalist. Niet in die mate zoals die mensen die hun bezit naar 83 voorwerpen reduceren. Maar ik ben toch weinig gehecht aan spullen. Ik hou van rust en ruimte om me heen, en heb er weinig moeite mee om spulletjes vaarwel te zeggen.

Sterker nog, ik heb er weinig moeite mee om spulletjes zelfs niet te kopen. Zet mij neer in de Bijenkorf, stop 100 euro in mijn handen en ik kom er met 100 euro weer uit.

Intussen heb ik mij heerlijk verkneukeld aan al die mooie dingen daar. Bij ieder voorwerp heb ik gedacht: “Wat ziet het er fraai en aanlokkelijk uit. Maar ìk ga het niet kopen, het levert alleen maar ballast op.”

Steeds grotere koopmomenten

Wij maken onszelf iets wijs. Wij denken dat je geluk kunt kopen. Het geluk dat in bezit zit.

Maar van spullen wordt je niet echt happy. Het werkt maar heel even. Een kort moment bevrediging. Het is al zowat afgelopen als je nog maar bij de kassa staat. Geen wonder dat het koopcircus ieder weekend opnieuw begint.

Waarom blijven we zoveel kopen? Het is makkelijk, het is laagdrempelig om zo even een ietsepietsie happy gevoel te proeven. We leven in een land van overvloed en we kunnen het gewoon niet laten om met de handen uit de snoeptrommel te blijven.

Het is natuurlijk onhoudbaar. Je hebt steeds grotere koopmomenten nodig om hetzelfde gevoel te ervaren. Het werkt verslavend, en intussen stapelen de zorgjes zich op. Al dat bezit moet je beheren en onderhouden. Het kost geld, het kost gedoe, het kost ruimte, het frustreert.

De zorgjes samen opgeteld, vormen al snel één grote zorg. Voor jou en voor de maatschappij.

Vrije Werkers: Travel light!

Een van de onwrikbare wetten die ik mij als Vrije Werker ooit aanmat, is Travel light: Zorg dat je gereedschappen goed zijn, en probeer verder met zo weinig mogelijk je business te bestieren.

Travel light, dan hou je de controle over zaken simpel. Het maakt je flexibel en het levert vrijheid op. Vrij om je te bewegen in de richting die jij wilt. Zowel geestelijk als fysiek.

Ik vind een minimalistische houding echt iets voor Vrije Werkers. Nee, je hoeft niet naar die 83 dingen. Je hoeft geen kluizenaar te worden, geen krent, geen vrek die op zijn centen zit. Je mag het best comfortabel houden.

Maar ik denk dat het je helpt, als je gewoon wat minder spullen om je heen verzamelt. Want ook in je werk geven spullen zorgen. Het feit dat we kopen investeren noemen, is slechts het verdoezelen van de werkelijkheid.

Maak jezelf niks wijs. Ook hier start het met de ellende van de paradox of choice. Vervolgens komt het onderhoud. Dan de eerste kras. En uiteindelijk de grootste kwelling: Het kijken naar de buurman. Heeft hij niet net iets mooiers?

Voor je het weet, ben je niet meer met je passie bezig, maar met het beheer van je bezit.

Daarom, een beetje minimalist hoort bij jou als Vrije Werker.

Ik heb wel eens een bedrijf verkocht. Dat is een bijzondere ervaring kan ik je zeggen. Spannend ook; je weet het niet, maar je hoopt natuurlijk dat je het gaat binnenhalen, dat riante bedrag dat jij in je hoofd hebt.

Met die verkoop van dat bedrijf – Allergiewinkel.nl – is het indertijd goed gegaan. Het is alweer een paar jaar terug. Mijn riante bedrag is volgens plan binnengekomen. Zo riant was het overigens niet. Maar wel genoeg om een tijdje comfortabel rust te nemen en eens te kijken naar de toekomst.

Het ideaalbeeld

Ik weet dat het een ideaalbeeld is van heel veel ondernemers: Een mooie tent opzetten, zorgen dat ie echt wat waard is – of althans als zodanig gezien wordt – en de boel vervolgens vet verkopen.

Ja, en dan? Op naar de Bahama’s, vanzelfsprekend!

Het gulden scenario. Cool.

Maar, zoals het altijd gaat, dat is slechts voor een enkeling weggelegd. Ik kan het weten, want ik zit ook niet op de Bahama’s. Ik ben gewoon weer lekker aan het werk. Het potje raakt op. Er moet brood op de plank.

Zijn wij luie donders?

Wat is dat toch met ons mensen? Waarom willen we toch zo snel mogelijk terug naar het absolute niks?

Zou het dan toch waar zijn? Zijn wij luie donders van nature?

Ik heb wel eens iets gelezen over tijdsbesteding van mensen versus hun mededieren. Dat ging over de uren die je dagelijks besteedt aan het binnenhalen van je natje en je droogje. Zeg maar, die basisdingen die je nodig hebt om te leven: eten, kleding, drinken, het dak boven je hoofd.

Daar scoren wij mensen dus absoluut beroerd. Zo’n 8 uur per dag zijn we aan het werk, en dan besteden we privé ook nog eens vele uren in de week aan boodschappen, ons kleden en verzorgen, en het onderhouden van ons huis. Waar het ongeveer op neer komt: 12 uur ploeteren, 4 uurtjes genieten (en 8 uur op één oor). Positief ingeschat.

Nee, de meeste andere dieren doen het een stuk slimmer. Ik weet de cijfers niet precies meer, dus pin me niet vast op wat ik nu ga claimen, maar een gemiddeld roofdier, zeg een leeuw of een tijger, heeft aan 2 uurtjes per dag genoeg voor een smakelijke boterham. De rest van de tijd is het luieren en in de zon liggen.

En kijk eens naar een koe. Een beetje knabbelen aan sprietjes in de wei. Wat zou het zijn? Verspreid over de dag, telkens een paar minuutjes: 2, 3 uur in totaal misschien? En de rest van de dag lekker uitbuiken in het koele gras. Oké, vooropgesteld dat het een bio-koe is. Geen intensieve veehouderij, dan is het leven minder fraai.

Nee, wij mensen zijn het niet die lui zijn van nature. Wij willen best werken voor de kost. Volgens mij hebben we er zelfs plezier in.

De manier van Vrije Werkers

Zo kom ik weer terug op de Bahama’s, het ideaalbeeld. Wij vinden dat helemaal niet zo cool. Niet als we recht in ons hart kijken.

Er zijn zat voorbeelden van ondernemers die de tent goed wisten te verkopen, een half jaartje gingen zeilen en vervolgens het toch niet konden laten. Voor ze de Bahama’s überhaupt bereikten, jeukte het alweer. Hop, aan de slag, nieuwe plannetjes uitbroeden, nieuwe ideeën een kans geven, opnieuw aan het ondernemen.

Het is gewoon veel te leuk om lekker bezig te zijn. Die leeuw, die tijger en die koe moeten het maar helemaal zelf weten. Laat ze lekker luieren, laat ze fijn in de waan dat ze op de Bahama’s zitten.

Wij mensen weten wel beter. Zeker de Vrije Werkers onder ons. Niets is zo leuk als wanneer je je ei kunt leggen. Ergens voor gaan, iets moois opbouwen. Iets ondernemen. Daar kan geen zonnig oord tegenop. Je gaat je maar vervelen op het strand. Een beetje doelloos hangen. Je dut in, wordt vadsig.

Nee, ons fortuin zit niet in een mooi eindstation onder een palmboom. Ook niet in een werkweek van 4 uur. Mensen zijn bouwers, ondernemende dieren. En als het even kan willen we dat doen op de manier van Vrije Werkers. Waarom? Simpel, omdat alleen dat echt voelt als de Bahama’s.