Waarom het tijd is voor een compleet nieuw brein

• Tweet

We leven in een turbulente wereld. Het beeld om ons heen verandert razendsnel. Ik vind het knap als je daar een lijn in weet te zien.

Het is helemaal knap als je die lijn weet door te trekken naar de toekomst. Als je dus in staat bent om er een visie van te maken: een logisch, helder beeld van waar we heen gaan met zijn allen.

Er zijn maar weinig mensen die dat vermogen hebben.

Een compleet nieuw brein

Laatst werd ik op een boek gewezen. A Whole New Mind van Daniel Pink. “Een compleet nieuw brein” is de Nederlandse uitgave. Het wordt aan de man gebracht als een businessboek. Het zou gaan over economie, ondernemen en organisaties. Kost voor managers, strategen en beleidsmakers.

Maar dat doet het boek tekort. Het gaat veel verder. Het gaat over onze maatschappij. Over hoe die naar een heel nieuw evenwicht zoekt.

Het gaat over hoe wij met zijn allen werken. Over wat er in die werkhouding moet veranderen om te zorgen dat we over dertig jaar ook nog meetellen in de wereld. Het gaat over creativiteit, empathie en zingeving.

Daniel Pink is zo’n man met dat bijzondere vermogen om de grote lijn te zien en die door te trekken naar de toekomst. Een zeldzame visionair.

Het draait steeds meer om de rechterhersenhelft

Daniel Pink toont ons in zijn boek dat de westerse maatschappij naar een andere benadering van werk moet.

We moeten af van het puur analytische denken dat zwaar leunt op de linkerhersenhelft. Hij noemt dat het L-gerichte denken. Het is de hoogste tijd om meer ruimte te geven aan onze creatieve en conceptueel denkende rechterhersenhelft: het R-gerichte denken.

Hoe zit dat dan precies?

R-gericht denken

Dat is simultaan, beeldend, contextueel en verbindend denken. Kenmerkend voor de rechterhersenhelft. Het gaat over creativiteit en zorgzaamheid.

R-gericht denken sluit slecht aan bij ons streven naar technische vooruitgang en materiële welvaart. Wij waarderen het als leuk, soms nuttig, maar toch vooral meer als luxe dan als noodzaak. Ons talent voor R-gericht denken hebben we daardoor verwaarloosd.

L-gericht denken

Is sequentieel, feitelijk, functioneel, tekstueel en analytisch denken. Typisch werk voor de linkerhersenhelft. Heel bruikbaar wanneer je bouwt aan een technocratische maatschappij.

L-gericht denken, daar houden wij van in het westen. Het is al eeuwenlang de dominante denkwijze. En het moet gezegd, het heeft ons veel gebracht. Kijk naar onze welvaart, onze organisaties, onze technologische hoogstandjes.

Maar, hoe waardevol ook, we zijn op een punt gekomen waar de westerse wereld zich zover heeft ontwikkeld dat eenzijdig L-gericht denken niet meer volstaat.

Het is tijd voor een creatieve maatschappij

En pas nu op dat je geen verkeerde indruk krijgt. Het boek van Daniel Pink is concrete stof. De ideeën die hij schetst zijn zorgvuldig onderbouwd. Er ligt degelijk onderzoekswerk aan ten grondslag.

Het idee dat we naar meer creatieve werkvormen moeten, wordt wel meer geopperd. Bijna altijd in het kader van de waarde die dat heeft voor het individu, de persoon in kwestie. Persoonlijke ontwikkeling, plezier in het werk, motivatie, dat is waar het dan meestal om draait.

Het verfrissende van het boek van Daniel Pink is dat hij het plaatst in een breed perspectief. Waarom is R-gericht denken belangrijk aan het worden voor de westerse maatschappij in zijn totaliteit? Waarom moet onze maatschappij als geheel naar meer creativiteit, empathie en zingeving?

En waarom juist in dit tijdsgewricht?

Overvloed, Azië en automatisering

Volgens Daniel Pink zijn er drie krachten die het R-gerichte denken een steeds belangrijkere rol geven:

1. Overvloed

De materiële welvaart in het westen is hoger dan ooit in de menselijke geschiedenis. Het gaat allang niet meer om onze dagelijkse boterham. Nog meer consumeren bevredigt ons nauwelijks meer. Daardoor is er een steeds sterkere hang naar andere waarden. Zingeving, kunst en emotie bijvoorbeeld.

2. Azië

Steeds meer routinewerk verdwijnt naar Azië. Het begon met de industrie, maar de ontwikkeling zet zich voort met witteboordenwerk. Heel wat L-gericht kenniswerk gebeurt inmiddels in kantoren in India. Programmeurs, boekhouders, analisten, ze verdwijnen hier. Met dank aan internet.

3. Automatisering

Computers nemen steeds meer taken over van L-gerichte professionals. Routinematig en logisch denkwerk kan de computer beter, sneller en goedkoper. En dan gaat het niet alleen over administratieve en technische beroepen. Kijk eens wat er gebeurt in de medische wereld. Heel wat taken die een arts doet, kan een computer langzaamaan net zo goed. Ook hier verdwijnt L-gericht kenniswerk.

“De zes zintuigen”

Maatschappelijke verandering begint bij het individu. Het individu moet succesvol zijn, dan lift de maatschappij als geheel mee. Daniel Pink realiseert zich dat maar al te goed. Om die reden richt hij zich in zijn boek op het individu. De individuele werknemer, de individuele ondernemer.

Hij reikt een aantal instrumenten aan, “De zes zintuigen” noemt hij dat:

• Design
• Verhaal
• Symfonie
• Empathie
• Spel
• Zingeving

Die moet je ontwikkelen en gebruiken om in de wereld van morgen ook nog mee te tellen. Met die zes zintuigen stimuleer je de rechterhersenhelft. Het maakt ons succesvoller in de wereld van straks.

Waar onze werkstijl naar toe moet

Wij moeten het meer en meer hebben van creatieve en verzorgende diensten. We moeten ons richten op productontwikkeling en vernieuwende concepten, waarbij het vooral niet meer om routine draait.

Denk aan onderwijs, verzorging, kunst, advisering, industrieel ontwerpen, communicatie. Wie zich in die richtingen ontwikkelt, maakt de beste kansen.

We moeten het ook hebben van een flexibele levenshouding. Geen job voor het leven, maar een ondernemende instelling. En de bereidheid om met veel wisselende partijen samen te werken.

Een open, ondernemende geest wordt in de nieuwe wereld steeds belangrijker. Net als het vermogen om een boodschapper te zijn.

Het gaat over Vrij Werken

Creativiteit, verzorging, het vermogen om visies en concepten te zien. Open en flexibel denken, een boodschapper zijn. Het gaat allemaal veel zwaarder tellen. Het is allemaal werk voor de rechterhersenhelft.

Dit is geen verhaal van morgen. Het is nu al gaande en je moet er in mee. Althans, als je mee wilt blijven tellen.

Ik kan niet anders concluderen als ik Daniel Pink lees:

We moeten veel vrijer gaan denken, we moeten veel vrijer gaan werken.

De toekomst is al begonnen, en hij is leuk en spannend. Zorg dat je er een succes van maakt. Ik kan je daarbij helpen met mijn gratis nieuwsbrief voor Vrije Werkers: Klik hier voor de Succesplanner.